Kritisch kantelpunt nadert als Jetten blijft falen

Bij het wegwerken van protesten tegen azc’s wordt Jetten geholpen door Dijksma. Ze is sinds zes jaar burgemeester van Utrecht. Daarnaast is ze regioburgemeester, een ongekozen functie die haar een greep geeft op justitie, energie en asielbeleid. Deze duizelingwekkende stapeling van macht wordt amper gecontroleerd. Evenals Dijksma ruiken de negen andere regioburgemeesters (onder wie Hubert Bruls in Nijmegen) hun kans. Ze vervallen in ongekend machtsvertoon. Ze weten zich gesteund door Rob Jetten met zijn voorliefde voor intimiderend taalgebruik. In deze verwarrende omgeving kan Dijksma zich moeiteloos handhaven als de minst gecontroleerde regioburgemeester. Ze is ook voorzitter van de VNG, Vereniging Nederlandse Gemeenten. Via de VNG worden de miljardensubsidies en instructies van de regering doorgespeeld. Zo kan Dijksma haar politieke wil opleggen aan alle 343 gemeenten. De Covid-crisis vanaf 2020 heeft laten zien dat het menens is met deze vorm van machtsuitoefening. Het ‘asielzoekers’-drama in 2026 toont opnieuw de zwakte van de gemeentelijke democratie. Wat betreft ‘vluchtelingen’ moeten gemeenten gehoorzamen. Hun inwoners hebben niets in de melk te brokkelen. Burgemeester Mark Boumans van Doetinchem wil het leger inzetten bij ongeregeldheden bij de komst van azc’s.

Er is sprake van bewuste polarisatie van de bevolking van bovenaf wanneer politici er klakkeloos vanuit gaan dat de protesten gewelddadig zijn of dat ze een bedreiging zijn voor de democratie. Dat laatste wordt met zoveel woorden beweerd door Jetten, Dijksma en Paternotte (D66-leider in de Tweede Kamer). Intussen wordt voortgemodderd. Te vaak keert het verhaal terug dat ‘statushouders’ (erkende asielzoekers) illegaal terugkeren naar hun land van herkomst en intussen de toegewezen sociale woning in Nederland ‘zwart’ aan derden doorverhuren. Het is een misstand waarover gesproken is in de Tweede Kamer. Deze woorden hebben niets uitgehaald. Controle is een vies woord. Politici willen niet inzien dat de massa-immigratie leidt tot ondergang van de verzorgingsstaat. De immigratie kost nu al € 24 miljard per jaar en die kosten stijgen. Toch roept Dijksma om nóg meer immigratie.

Op de presentatie van de gemeente Utrecht prijkt slechts één internationale bijbaan van Dijksma. Dit betreft een adviesgroep over lokaal en regionaal bestuur. Zo wordt verborgen gehouden dat Dijksma prominent lid is van het WEF in Genève. Binnen het WEF leven ideeën waarvan ieder normaal mens de koude rillingen krijgt. Dijksma omarmt dat gedachtengoed. Ze dwingt Nederland om zich hieraan te onderwerpen. Ook is Dijksma ‘speciaal gezant’ van het stedennetwerk. Dit netwerk is actief in de hele wereld. Dijksma roept uit: “Zo kunnen wij in het hart van de steden maatregelen nemen om de klimaatverandering een halt toe te roepen.” Hiernaast is Dijksma lid van het ‘Global Parliament of Mayors’. Een onderonsje van burgemeesters die op eigen houtje een wereldregering willen spelen. Dat Parliament wordt grotendeels betaald door de Nederlandse staat. Ook Halsema en Bruls doen mee. Hiernaast speelt Dijksma een actieve rol in ICLEI. Dit is een wereldorganisatie met deelname van honderd supersteden, plus 450 grote steden en 450 kleine steden, verspreid over 86 landen. Dit ICLEI wil ‘verantwoorde bescherming van hulpbronnen’ bieden. Geen enkele krantenlezer weet wat hiermee wordt bedoeld. Het lijkt dat ICLEI een overbodige stoorzender is. Of heeft Dijksma plannetjes voor een nieuwe verborgen wereldregering?

Het staat vast dat Jetten en zijn futloze medestanders ongeliefd zijn. Zo wil een overgrote meerderheid van de bevolking dat een halt wordt toegeroepen aan de massa-immigratie. De sfeer in het land verslechtert. De irritatie groeit. Misschien nadert een TP, tipping point (kantelpunt). In de VS is dit verschijnsel uitvoerig onderzocht aan de hand van voorbeelden uit de hele wereld. Een onderzoeker uit Cambridge wijst op de geleidelijkheid van maatschappelijke veranderingen. Maar de veerkracht en samenhang kunnen bezwijken onder de voortgaande innovatie of andere krachten. Dat vraagt om het optreden van een charismatisch leider met een pragmatische visie.

Een andere auteur verwijst naar geleidelijke veranderingen en oplopende spanningen die zich onverwacht ontladen in een heftige en onomkeerbare verandering in het systeem dat bezwijkt. Dan is het TP, de kritische drempel, gepasseerd. Daaraan zijn allerlei verschijnselen voorafgegaan. Een ervan kan zijn een ongeorganiseerde massa-immigratie, die leidt tot culturele botsingen. De rechtsstaat hapert, er ontstaat een massaal gevoel van rechteloosheid. Ook kan een snelle overgang van een productie-gerichte naar een dienst-gerichte samenleving ontwrichtend werken. De economische vooruitzichten worden somber, de werkloosheid neemt toe. Bestaande werkgelegenheid verdwijnt. In zulke situaties bevindt zich de wortel van het populisme, aldus Sarah Stimson Karis. Zij beschreef dit verschijnsel in een toespraak voor de bijeenkomst van het WEF in 2025 in Davos. Het lijkt of de superrijken van het WEF de hulp van Sarah inriepen omdat ze zich ongemakkelijk voelen over een naderend Tipping Point. Misschien wordt Jetten het kantelpunt.