Jeroen van den Berg
De Houthi-beweging in Jemen heeft een maritieme blokkade tegen Saoedi-Arabië afgekondigd. De rebellen verklaren dat schepen die Saoedische havens aandoen, of Saoedische belangen ondersteunen, voortaan als legitieme doelwitten kunnen worden beschouwd. Volgens de Houthi’s is de maatregel een vergelding voor de inmiddels al jarenlang durende Saoedische blokkade van Jemen en voor recente militaire acties. Installaties in Jordanië zijn herhaaldelijk doelwit geworden van Iraanse aanvallen, waardoor de VS gedwongen was om een deel van hun luchtmacht en ondersteunende middelen verder westwaarts, richting Israël, te verplaatsen. Juist doordat Jordanië nadrukkelijker als operationele uitvalsbasis fungeert, is het land een direct doelwit geworden.
Voor Trump speelt de oorlog met Iran ook in de binnenlandse politieke strijd richting de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen een rol. Door zich te profileren als een president die hard optreedt tegen Iran en tegelijkertijd de Amerikaanse economische en strategische belangen verdedigt, kan hij de Republikeinse achterban verder mobiliseren. Een succesvolle confrontatie met Iran versterkt bovendien het beeld van krachtig leiderschap. Daarmee is de internationale crisis voor Trump een instrument om zijn politieke positie te verstevigen. Het ogenschijnlijk eindeloze patroon van mislukte onderhandelingen tussen de VS en Iran is geen toeval. Trump gaat bewust steeds opnieuw onderhandelingen aan, niet alleen om tot een mogelijk akkoord te komen, maar juist om zichtbaar te maken welke partijen een vredesregeling daadwerkelijk blokkeren. Naast de VS en Iran is er een derde machtsfactor actief, die belang heeft bij het voortduren van de oorlog. Door deze cyclus zich steeds opnieuw te laten voltrekken, wordt blootgelegd welke internationale netwerken en belangen iedere poging tot vrede saboteren en daarmee wordt duidelijk wie uiteindelijk belang heeft bij een voortdurende escalatie van het conflict.
Met de recente Amerikaanse importheffingen op Canada voert Trump zowel een handelsoorlog met Canada als een bredere machtsstrijd met de City of London. De Canadese premier Mark Carney is namelijk het belangrijkste boegbeeld van deze financiële machtsstructuur. Carney was niet alleen gouverneur van de Bank of England, maar bekleedde ook een topfunctie bij vermogensbeheerder Brookfield en stond aan de basis van GFANZ, het internationale samenwerkingsverband van financiële instellingen dat investeringen richting de energietransitie moet sturen. Carney’s ambitie om Canada te positioneren als een nieuw mondiaal investeringscentrum is een duidelijke aanwijzing van de invloed van de City of London. De recentelijk verhoogde Amerikaanse tarieven op Canadese producten hebben daarom een bredere geopolitieke betekenis en staan niet op zichzelf.
In Oekraïne wordt langs vrijwel het gehele front de druk door Rusland sterk opgevoerd. Oekraïne daarentegen kampt met een ernstig tekort aan luchtverdedigingsmiddelen, munitie en reserves. De Russische strijdkrachten voeren vrijwel dagelijks grootschalige aanvallen uit op logistieke knooppunten, spoorwegen, havens en militaire infrastructuur, waarbij vooral de regio rond Odessa zwaar onder vuur ligt. De havenstad wordt systematisch geïsoleerd door aanvallen op spoorverbindingen, wegen en overslagfaciliteiten, waardoor de bevoorrading moeilijker wordt. Daarnaast wordt de Oekraïense luchtverdediging verder uitgehold. Ballistische en hypersonische raketten kunnen nog nauwelijks worden onderschept en ook de nieuwste generaties Russische drones zijn moeilijker te bestrijden. Een belangrijke oorzaak daarvan is dat de VS hun beschikbare Patriot-raketten en andere luchtverdedigingssystemen inmiddels grotendeels nodig hebben voor de confrontatie met Iran. Ook Europese landen beschikken nog slechts over beperkte voorraden en zijn terughoudend geworden met nieuwe leveringen, mede omdat zij niet verwachten dat Washington deze op korte termijn kan aanvullen. Hierdoor ontstaat een situatie waarin Russische aanvallen vrijwel overal in Oekraïne met relatief weinig risico kunnen worden uitgevoerd. Op de grond zet Rusland zijn gestage opmars voort.
In de regio Zaporizja komen Oekraïense eenheden verder klem te zitten tussen twee Russische aanvalsgroepen. Hierdoor levert iedere lokale tegenaanval slechts tijdelijk terreinwinst op en maakt elders nieuwe doorbraken mogelijk. Er dreigt een geleidelijke ineenstorting van de Oekraïense verdedigingslinie, terwijl belangrijke plaatsen steeds verder worden omsingeld. Ook in de regio Charkov en rond Soemy wordt gesproken over een uitbreiding van de Russische operaties, waarbij wordt gespeculeerd over een toekomstige opmars richting Kiev, indien de huidige offensieven succesvol worden afgerond.
Daartegenover staat dat het Oekraïense droneoffensief minder effectief is geworden. Grootschalige aanvallen met honderden drones op Moskou en andere Russische doelen veroorzaken weliswaar incidentele schade aan opslaglocaties en civiele infrastructuur, maar slagen er nauwelijks in militaire of industriële doelen van betekenis te treffen. Binnen Oekraïne groeit de kritiek dat deze aanvallen weinig invloed hebben op het verloop van de oorlog, terwijl zij Rusland juist een argument verschaffen om de bombardementen op Oekraïense steden op te voeren. De politieke situatie in Kiev blijft gespannen door de nasleep van het ontslag van minister Fedorov en de aanhoudende discussies over de militaire leiding. De combinatie van militaire tegenslagen en afnemende westerse wapenleveringen maakt de Oekraïense positie moeilijker vol te houden.
Een merkwaardige ontwikkeling is dat China, ondanks de hechtere strategische samenwerking met Rusland, indirect een belangrijke leverancier blijkt te zijn van onderdelen voor de Oekraïense drone-industrie. Chinese componenten worden via derde landen, met name Maleisië, door Europese bedrijven ingekocht, vervolgens in Europa geassembleerd en uiteindelijk naar Oekraïne vervoerd, waar de drones worden afgebouwd en ingezet tegen Russische militaire en civiele doelen. Daarmee ontstaat een opmerkelijke paradox: terwijl Beijing en Moskou zich internationaal nadrukkelijker als strategische partners presenteren en gezamenlijk optreden tegen de westerse sanctiepolitiek, worden Chinese technologie en onderdelen via een omweg gebruikt in de oorlog tegen Rusland.
- Het artikel gaat hieronder verder -
Het cartoonboek bevat een bonte verzameling van de beste, scherpste, mooiste en meest treffende cartoons uit Gezond Verstand.
Maak kennis met de cartoonisten, die u meenemen in het creatieproces en stap voor stap laten zien hoe de cartoons tot stand komen.
Waar komen de ideeën en inspiratie vandaan?
Welke materialen gebruiken ze en wat vinden ze het mooiste en moeilijkste aan hun vak?
Normaal €42,50 voor abonnees €39,50
Dit onderwerp is inmiddels herhaaldelijk aan de orde gesteld tijdens ontmoetingen tussen Russische en Chinese leiders, waarbij Moskou zijn onvrede kenbaar heeft gemaakt over de voortdurende export van dronecomponenten. Vanuit Beijing zou worden aangevoerd dat de leveringen niet rechtstreeks aan Oekraïne plaatsvinden, maar aan commerciële afnemers in derde landen, en dat het stopzetten van deze export grote gevolgen zou hebben voor de Chinese drone-industrie en de werkgelegenheid. Een alternatieve verklaring is, dat China bewust zijn dominante positie op de wereldmarkt voor drones wil behouden. Door Europese fabrikanten afhankelijk te houden van Chinese onderdelen, wordt voorkomen dat Europa en de VS zelf versneld een concurrerende drone-industrie zullen gaan opbouwen.
De Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk zetten een belangrijke stap richting een nieuw financieel systeem, waarin private stablecoins een centrale rol moeten gaan spelen. Stablecoins zijn digitale valuta, waarvan de waarde een-op-een is gekoppeld aan een stabiele onderliggende waarde, zoals de Amerikaanse dollar. Dit wordt bereikt door reserves aan te houden in liquide en stabiele activa, zoals kortlopende staatsobligaties, of goud. London kiest voor deze stap als een vorm van lijfsbehoud, want wat de Trump-regering in gang heeft gezet is onvermijdelijk voor London. Globalisering in de oude vorm is een doodlopende weg. Daarmee gaat het initiatief veel verder dan alleen innovatie op het gebied van cryptovaluta. In feite wordt er gewerkt aan een geïntegreerde financiële infrastructuur, waarin private stablecoins, volledig gedekt door hoogwaardige liquide activa, een belangrijk onderdeel van het mondiale betalingsverkeer worden. Een fundamentele en historische koerswijziging is zichtbaar: waar centrale banken de afgelopen jaren experimenteerden met digitale centralebankmunten (CBDC’s), kiest de VS nadrukkelijk voor een model waarin private stablecoins een centrale plaats innemen.
In de VS is een felle politieke strijd ontstaan over nieuwe voorstellen om de verkiezingsregels aan te scherpen. Centraal staat de zogenoemde SAVE Act, die onder meer strengere identificatie-eisen voor kiezers introduceert en het vertrouwen in de verkiezingsuitslagen moet herstellen. De controverse werd verder aangewakkerd nadat president Trump de vrijgave aankondigde van geheime inlichtingen over kwetsbaarheden in de Amerikaanse verkiezingsinfrastructuur. Daarbij werd gewezen op buitenlandse inmengingspogingen, digitale kwetsbaarheden en interne rapporten die volgens de regering jarenlang niet met het Witte Huis, het Congres of het publiek zijn gedeeld. Daarnaast wordt gewezen op een opmerkelijke zaak in de staat Michigan, waar in de aanloop naar de verkiezingen van 2020 duizenden verdachte kiezersregistraties werden ontdekt. Opvallend is dat verschillende grote Amerikaanse televisiezenders ervoor kozen Trumps toespraak over verkiezingsintegriteit niet rechtstreeks uit te zenden, terwijl het onderwerp buitenlandse beïnvloeding tijdens eerdere verkiezingen juist jarenlang de politieke en mediaberichtgeving beheerste.
De Amerikaanse regering heeft haar retoriek tegenover Cuba verder aangescherpt met de publicatie van een ruim honderd pagina’s tellend rapport. In het document Cuba: The Capital of 21st Century Communism stelt het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken dat Cuba al decennialang fungeert als het ideologische en operationele centrum van een wereldwijd netwerk, dat zich richt op het ondermijnen van de VS en andere westerse democratieën.
Volgens het rapport beperkt de Cubaanse invloed zich niet tot traditionele steun aan linkse revolutionaire bewegingen in Latijns-Amerika, maar strekt deze zich ook uit tot samenwerking met landen als Iran, Rusland en China, evenals met terroristische organisaties en antiwesterse activistische netwerken. Washington beschuldigt Havana bovendien van het exporteren van revolutionaire ideologie, het ondersteunen van inlichtingenoperaties, politieke beïnvloeding en het opbouwen van internationale netwerken die de Amerikaanse samenleving van binnenuit zouden moeten verzwakken. De publicatie past binnen de harde koers van de regering-Trump ten aanzien van Cuba en vormt de ideologische onderbouwing voor verdere diplomatieke en economische druk op het eiland. Het tempo waarmee de Amerikaanse regering ingrijpende maatregelen neemt, geeft aan dat de machtsstrijd een fase van versnelling is ingegaan.
– einde artikel –
Je las een Premium artikel uit Gezond Verstand
Volg ons op social media
Kijk en beluister Gezond Verstand via