Robert-Jan Bijlmakers
Daarbij zit Frankrijk klem tussen schulden, economische stagnatie en politieke verlamming. De Franse overheid heeft steeds minder financiële speelruimte, het parlement is verdeeld en vooral jongeren zien hun toekomst met onzekerheid tegemoet. Wat de mainstream media verzwijgen, is dat achter de protesten meer schuilt dan woede over bezuinigingen in het onderwijs. Ze gaan primair niet over de problemen in het onderwijs, maar die worden als aanleiding genomen om in heel Frankrijk rellen te schoppen en op grote schaal vernielingen aan te richten.
De gemeenschappelijke Europese munt vormt het hart van het probleem. Sinds Frankrijk de frank inruilde voor de euro, kan het zijn wisselkoers niet meer zelfstandig aanpassen, waardoor de Franse industrie op achterstand is gezet, terwijl de overheid haar uitgaven met steeds grotere leningen blijft financieren. Het resultaat is een staat die steeds meer geld kwijt is aan rentelasten en bestaande verplichtingen, in een systeem waarvan de financiële houdbaarheid steeds nadrukkelijker onhoudbaar wordt.
De euro is daarmee niet langer alleen een symbool van Europese eenheid, maar ook een beperking van de Franse economische bewegingsruimte. De vraag blijft: hoeveel nationale speelruimte heeft Frankrijk nog om zijn economie te herstellen. Het antwoord van Macron is meer Europa, verdere integratie en een grotere geopolitieke rol voor de Europese Unie. Ook zijn steun aan Oekraïne en zijn harde opstelling tegenover Rusland passen in dat internationale profiel. Maar in eigen land groeit de onvrede en worden de protesten steeds heftiger. De politieke crisis werd verder verdiept door zijn besluit om vervroegde parlementsverkiezingen uit te schrijven. Het Rassemblement National van Marine Le Pen boekte winst, maar kwam niet aan de macht. Het resultaat is een verdeeld parlement, zonder stabiele meerderheid.
Het gevaarlijkste scenario ligt echter op de financiële markten en de almaar oplopende Franse staatschuld. Wanneer beleggers meer rente eisen om Franse staatsobligaties te kopen, stijgen de kosten van de staatsschuld. Frankrijk staat voor een harde confrontatie met de werkelijkheid.
Blijft de regering problemen uitstellen, dan wordt de rekening snel hoger en kan uiteindelijk heel Europa ervoor opdraaien. Want als de Franse schuldencrisis escaleert, gaat het niet langer alleen over Macron, Parijs of de Franse begroting. Dan komt de houdbaarheid van de eurozone zelf ter discussie te staan.
Brandstichting van openbare gebouwen heeft zich intussen ook verspreid naar Brussel en het Schotse Glasgow. Op veel plekken zijn Europese bevolkingen overduidelijk onrustig, en heerst er een revolutionaire atmosfeer.
Trump en Poetin sloten op 9 oktober jl. een dieseldeal. Donald Trump kondigde na een telefoongesprek met Vladimir Poetin een tijdelijke versoepeling aan van de beperkingen op Russische diesel. De verkoop mag doorgaan tot april 2027, met een eerste levering van meer dan 300.000 ton.
De dieselprijzen zijn sinds het uitbreken van de Amerikaans-Israëlische oorlog tegen Iran fors gestegen, met duidelijk oplopende kosten voor transport, landbouw, industrie en consumenten. De dieseldeal is echter geen wondermiddel. De eerste 300.000 ton komt overeen met ongeveer 2,25 miljoen vaten diesel. Tegenover een Amerikaanse uitvoer van circa 1,5 miljoen vaten per dag is dat een relatief bescheiden hoeveelheid en dit zal de energiecrisis dus niet structureel oplossen. De politieke symboliek is echter groter dan de economische impact. Washington erkent dat Russische energie een rol speelt op de wereldmarkt.
Voor Trump is dat niet alleen een economisch probleem, maar ook een politieke kwestie. Hoge brandstofprijzen raken Amerikanen rechtstreeks. Europese landen worden intussen onder Amerikaanse druk gezet om noodvoorraden vrij te geven. Frankrijk heeft reserves beschikbaar gesteld nadat Trump had gedreigd de Amerikaanse dieseluitvoer naar Europa stop te zetten.
Opmerkelijk is, dat nog geen maand eerder Washington nieuwe sancties tegen Rusland had aangekondigd, en landen die Russische energie blijven kopen met extra invoerheffingen bedreigde. Maar schijn bedriegt in dit opzicht.
Bij alles moet steeds in gedachten worden gehouden dat president Trump in verband met de tussentijdse verkiezingen die nu in zicht komen, zich niet kan permitteren om openlijk zijn door hem gewenste positieve verstandhouding met Poetin aan de dag te leggen.
Voor Zelenski is de beslissing een diplomatieke klap in het gezicht. Bovendien verklaarde president Trump dat Zelenski eerst moet vertrekken, voordat over vrede met Rusland kan worden onderhandeld.
- Het artikel gaat hieronder verder -
De Gift Card is een leuke manier om Gezond Verstand eenjaar lang cadeau te doen. De Gift Card is digitaal verkrijgbaar én als pasje met daarop een unieke code + een feestelijke cadeau-enveloppe.
Abonnees krijgen 15% korting!
Gezond Verstand 24x cadeau doen
Op papier én digitaal
Terwijl Washington en Moskou onderhandelen over Russische diesel, wordt de Oekraïense strijd steeds meedogenlozer. De energievoorziening staat onder vuur, Russische drones worden geavanceerder en Oekraïense troepen komen aan het front steeds verder in het nauw. Alleen de meest prominente Europese leiders blijven de Oekraïense president nog steunen. Vanzelfsprekend is Zelenski’s vasthouden aan een staakt-het-vuren langs de huidige frontlinie volslagen onaanvaardbaar voor Rusland. Een pauze in het vechten geeft Kiev de gelegenheid om troepen weer op kracht te brengen, waardoor het kan blijven vechten. Dit, terwijl de strijd op de grond al lang is beslist in het voordeel van Rusland.
Zelenski weigert concessies te accepteren die zijn positie kunnen verzwakken. Europa blijft Oekraïne financieel en militair steunen en helpt daarmee zijn regering overeind te houden. De werkelijke ontwikkeling speelt zich echter af boven Oekraïense steden en aan het front. Russische aanvallen blijven de energie-infrastructuur treffen. Stroomstoringen bemoeilijken het dagelijks leven en vergroten de onzekerheid in het zicht van de winter. De waarschuwing van de burgemeester van Kiev dat tijdelijk vertrek verstandig kan zijn, onderstreept de ernst van de zorgen.
Ansar Allah (beter bekend als de Houthi’s) zet Saudi-Arabië steeds meer onder druk, terwijl kroonprins Mohammed bin Salman met vuur speelt en dreigt een gevaarlijker front te openen. Een front tegen zijn eigen machtsbasis. Zijn jacht op absolute controle, het terugdringen van traditionele elites en het buitenspel zetten van religieuze autoriteiten kunnen de fundamenten ondermijnen waarop de Saudische monarchie al generaties rust. De kroonprins wil het koninkrijk hervormen, maar dreigt juist de krachten die het overeind houden tegen zich in het harnas te jagen.
De aanvallen van de Houthi’s en de oplopende spanningen met Iran vormen een directe bedreiging voor Saudi-Arabië’s energie-infrastructuur en economische ambities. Wanneer investeerders het vertrouwen verliezen, kunnen kapitaalvlucht, financiële problemen en het uitstellen van prestigieuze projecten als Vision 2030 volgen. Daarmee komt ook het moderniseringsproject onder druk te staan waarmee Mohammed bin Salman (MbS) zijn land een nieuwe toekomst beloofde. De Saudische monarchie heeft altijd gevreesd voor een militaire staatsgreep. Daarom zijn onderdelen van de strijdkrachten verdeeld over verschillende bevelhebbers en machtscentra. Die constructie moet voorkomen dat één generaal voldoende macht krijgt om het koningshuis uit te dagen. MbS vreest dat militairen hun wapens ooit tegen het koningshuis kunnen keren. Nog riskanter is de confrontatie met traditionele machtsgroepen.
Decennialang steunde de monarchie op een netwerk van stammen, religieuze leiders en invloedrijke families en werd loyaliteit beloond met geld en invloed. MbS heeft dat evenwicht ingrijpend veranderd. Hij heeft traditionele patronagenetwerken teruggedrongen, de invloed van de geestelijkheid beperkt en de nationale identiteit steeds sterker gekoppeld aan zijn eigen moderniseringsagenda. Door alle macht naar zich toe te trekken, groeit de onvrede en kan hij juist de bondgenoten verliezen die zijn macht moeten beschermen.
De geschiedenis biedt een waarschuwing. In 1964 werd koning Saud onder druk van de koninklijke familie en invloedrijke religieuze leiders tot aftreden gedwongen. De Saudische monarchie is dus niet onaantastbaar.
Mohammed bin Salman wil Saudi-Arabië moderniseren door de oude machtsstructuren af te breken. De dreiging van buitenaf is reëel en het is niet onmogelijk dat zijn eigen machtsstrategie het koninkrijk van binnenuit verzwakt en dat de spanningen in het Midden-Oosten daardoor zullen toenemen.
– einde artikel –
Je las een Premium artikel uit Gezond Verstand
Volg ons op social media
Kijk en beluister Gezond Verstand via
Gerelateerde berichten
