Tjeu Lemmens
Alle oorlogen van de afgelopen eeuwen hebben drie kenmerken gemeen: 1) bij aanvang van de strijd wordt de duur van de oorlog radicaal onderschat; de aanvankelijk veronderstelde enkele weken worden meerdere jaren, vaak niet te tellen op de vingers van één hand; 2) het vernietigingsgeweld wordt permanent opgevoerd; 3) niet alleen soldaten worden gedood en raken gewond, maar ook veel burgers, door aanvallen op civiele doelen. Hierop vormt de Russisch-Oekraïense oorlog geen uitzondering. Zowel Rusland als Oekraïne verhevigen de aanvallen op elkaars grondgebied. Rusland valt vanuit de lucht energiecentrales, transportinfrastructuur en datacentra aan, nu ook in het deel van Oekraïne dat aanvankelijk buiten schot bleef. Met steun van de EU bestookt Oekraïne raffinaderijen, olieterminals, olietankers, datacentra en magazijnen van webwinkels op Russisch grondgebied.
“Deze oorlog moet stoppen. Het is tijd voor vrede!”, riep António Costa, voorzitter van de Europese Raad, bestaande uit regeringsleiders van de 27 EU-lidstaten, tijdens de EU-top, medio oktober 2026, te Brussel. Dat klinkt hoopvol, maar het blijken loze woorden te zijn. Zo schuwt Kaja Kallas, voormalig premier van Estland en thans Hoge Vertegenwoordiger voor Buitenlandse Zaken en Veiligheidsbeleid, splijtzwammige uitspraken niet: “Wij hebben ons duidelijk aan de kant van Oekraïne geschaard.”
Sinds het begin van de Russisch-Oekraïense oorlog in februari 2022 heeft de EU gemiddeld elk kwartaal een sanctiepakket tegen Rusland uitgevaardigd. Inmiddels is het 21ste sanctiepakket van kracht. “Dit pakket moet zowel de Russische economie als hun oorlogsmachine verder lam leggen,” aldus de EU. In de inleiding van het pakket stelt Kaja Kallas: “Met elk nieuw sanctiepakket verhogen we de druk op Ruslands economie en zijn vermogen zijn illegale oorlog voort te zetten.” “Sancties tegen Rusland worden pas opgeheven als Rusland de oorlog staakt,” zei Von der Leyen tijdens de EU-top in oktober 2026. Zij voegde de daad bij het woord; het 22ste sanctiepakket is inmiddels onderweg. De EU-strategie is duidelijk: de Russische economie moet worden platgewalst. De sancties hebben Rusland echter allerminst tot de bedelstaf gebracht. Integendeel, het land heeft zijn economie weten te versterken via handelsovereenkomsten met naburige Aziatische grootmachten, met China en India voorop. Sancties waren wellicht ooit een probaat middel om een land dat zich buiten de wereldorde plaatste in het gareel te houden. We weten inmiddels dat sancties achterhaald zijn en uitsluitend de economie lamleggen van de landen die de sancties opleggen.
Uit niets blijkt dat EU-politici langs diplomatieke weg vrede willen bereiken. Zij streven naar de totale capitulatie van Rusland. In de aanloop naar de NAVO-top in Den Haag, in juni 2025, zei Admiraal Rob Bauer, voormalig commandant der Strijdkrachten van de Nederlandse Krijgsmacht: “Als de Russen stoppen met vechten, is de oorlog voorbij. Als de Oekraïners stoppen, zijn ze hun land kwijt. Op dit moment is er in mijn ogen niets belangrijker dan zorgen dat Oekraïne de oorlog wint.”
In het kielzog van EU-politici en NAVO-kopstukken strooien de reguliere media veel kwaadaardige beschuldigingen over Rusland over ons uit. Hier volgen enkele geparafraseerde citaten, afgedrukt op recente NRC-pagina’s: ‘Rusland gaat beestachtig tekeer in de bezette gebieden en valt frontaal de rechtsstaat aan’; ‘Oekraïners vechten door, zij capituleren niet voor een bullebak’; ‘Rusland verkracht en plundert een weerloze democratie en bedreigt het met totale culturele vernietiging’; ‘Poetin verstaat maar één taal en dat is de taal van de ijzeren vuist’.
Zelenski bedelt voortdurend bij EU-lidstaten om financiële en militaire ondersteuning om de oorlog te kunnen voortzetten en uiteindelijk Rusland tot een vernederende nederlaag te dwingen. Hij vindt bij de Duitse bondskanselier Friedrich Merz een gewillig oor. Die is bereid met tientallen miljarden euro’s Oekraïne militair te steunen, zeer tot ongenoegen van de Duitse bevolking.
Dat Europa een catastrofaal oorlogspad bewandelt, heeft de aandacht getrokken van veel regeringsleiders op andere continenten. Door de wereldwijde verwevenheid van productieketens en handelsbetrekkingen beperken de gevolgen zich niet tot de oorlogsregio’s, maar raken de hele wereldeconomie. In de loop van de bijna vijf jaar die de oorlog nu voortduurt – dat is al langer dan de Eerste Wereldoorlog – hebben regeringsleiders wereldwijd moeite gedaan de vechtende partijen te bewegen hun militaire acties te vervangen door de-escalatie en dialoog. Tot deze landen behoren niet alleen de Verenigde Staten, maar ook China, India, Saoedi-Arabië, Afrikaanse landen, Mexico, Turkije, Denemarken, Brazilië en EU-lidstaten die ooit deel uitmaakten van het Warschaupact. Hun inspanningen waren echter vruchteloos.
Eind juni dit jaar tekenden Zelenski en de Europese Raad een besluit over de oprichting van een Speciaal Tribunaal om de Russische kopstukken, onder wie Poetin, premier Mikhail Mishustin en minister van Buitenlandse Zaken Sergey Lavrov, die het bevel gaven voor de militaire acties in Oekraïne, te vervolgen. “De Russische agressie tegen Oekraïne mag niet onbestraft blijven,” aldus Jetten en daarom wil hij dat het Speciaal Tribunaal in Nederland zal worden gevestigd.
Waarom deze aanmatigende en tartende uitspraken, die werken als een rode lap op een stier? Waarom Rusland niet benaderen met verfijnde diplomatie – tactvol, elegant, subtiel, oplossingsgericht en constructief, niet gericht op destructie, maar met het oog op een gezamenlijke toekomst, waarin harmonie in het zenit is gehesen en niet een eindeloos voortdurend conflict?
Rusland wordt ten onrechte voorgesteld als een niet-Europees land, terwijl 110 miljoen van de 145 miljoen Russen ten westen wonen van het Oeralgebergte – de scheidingslijn tussen Europa en Azië. De grote meerderheid is dus Europaan, en Rusland is weldegelijk een Europees land, dat met andere Europese landen een gezamenlijke, eeuwenlange geschiedenis deelt. Het Nederlandse koningshuis heeft Russisch bloed, door het huwelijk van koning Willem II met Anna Paulowna Romanov (1795 – 1865), grootvorstin van Rusland. In 2013 werd het Nederland-Rusland vriendschapsjaar gevierd, ter versterking en verdieping van hun eeuwenoude handelsbetrekkingen. Om de goede relaties tussen beide landen te bestendigen, reisden koning Willem-Alexander en koningin Máxima af naar Rusland, voor een ontmoeting met Poetin ter afsluiting van het vriendschapsjaar. Poetin noemde Nederland “een van onze belangrijkste handels- en investeringspartners”. Inderdaad, Nederland was destijds een van de grootste investeerders in Rusland en de belangrijkste EU-importeur van Russische goederen. Die vriendschap ligt thans in gruzelementen. Op 28 oktober jl. bezocht Zelenski Nederland, waar hij sprak met premier Jetten, die tijdens het gesprek een ‘winterpakket’ van een half miljard euro toezegde. ’s Avonds bezocht Zelenski koning Willem-Alexander, die hem (letterlijk) met open armen ontving.
In Duitsland groeien de protesten tegen de exorbitante uitgaven van de regering Merz voor herbewaping en donaties aan Oekraïne om de oorlog gaande te houden op kosten van de Duitse belastingbetaler en ten koste van de sociale voorzieningen, waaronder pensioenuitkeringen. Zijn geldsmijterij onderbouwt Merz met het argument dat de Duitsers deze offers moeten brengen teneinde Rusland tot capitulatie te dwingen. Het is waanzin en trotse hoogmoed van EU-politici en NAVO-kopstukken om te denken dat Rusland zal zwichten voor EU-sancties en -geweld. Politieke partijen als Alternative fur Deutschland (AfD), en Rassemblement National in Frankrijk, beseffen dat deze oorlog de landsbelangen grote schade toebrengt en gevaarlijk is voor de eigen veiligheid. Zij willen daarom de steun aan Oekraïne beëindigen. Hun aanhang groeit stormachtig.
De EU is bezig met het creëren van een suïcidale geopolitiek en wordt wereldwijd steeds meer gezien als een continent dat compleet de weg kwijt is – een faalcontinent. Dat andere paden bewandeld kunnen worden dan het ingeslagen oorlogspad ontkennen EU-politici, want daarmee zouden zij hun falen toegeven, gezichtsverlies lijden en zo in de duistere krochten van de historische analen verdwijnen. Gegeven de militaire slagkracht van Rusland is het een illusie te verwachten dat Rusland met wapentuig verslagen kan worden. Alleen met de kracht van diplomatie kan de Russisch-Oekraïense oorlog tot een goed einde worden gebracht en kan Europa, schuilend onder de Russische paraplu van grondstoffenleveranties, weer een geopolitieke rol van betekenis gaan spelen.
– einde artikel –
Je las een Premium artikel uit Gezond Verstand
Volg ons op social media
Kijk en beluister Gezond Verstand via