De wanhopige poging van een afgestrafte kanselier om aan de macht te blijven

Geen onderdeel van een categorie Premium uitgelicht 19 oktober 2026

De wanhopige poging van een afgestrafte kanselier om aan de macht te blijven

Margreet Booij

De Duitse kanselier Merz (CDU) heeft na de genadeloze verliezen bij drie deelstaatverkiezingen in het Oosten het ultieme bewijs gepresenteerd gekregen dat hij met nog 8% steun van de bevolking uitgeregeerd is. De enige manier om nog aan de macht te blijven, is zijn eveneens afgestrafte coalitiepartner SPD stevig vast te blijven houden en de suggestie te wekken dat de onderlinge stemming opperbest is. Hij blijft beweren dat Rusland de oorlog met Oekraïne zal verliezen zolang de steun van het Westen en met name van Duitsland voortduurt. Maar Rusland maakt er geen geheim van de oorlog met Oekraïne in de loop van deze winter op het slagveld te willen beëindigen, en dat zou de omstandigheid bevorderen waarbij ook het einde van het kanselierschap van Merz in zicht komt.

Van de groeiende protesten tegen de steun aan Oekraïne en voor vrede is Merz niet onder de indruk. Begin oktober gingen in het hele land 45.000 jongeren de straat op om duidelijk te maken dat ze geen gehoor zullen geven aan de geplande dienstplicht. Dat Merz geen enkele empathie heeft voor het Duitse volk toonde hij op 3 oktober bij de viering van de Tag der Deutschen Einheit (dag van Duitse Eenheid) – de viering van de hereniging van Oost- en West-Duitsland.

Hij was aanwezig bij de centrale herdenking in de Hanzestad Bremen, waar Bondspresident Walter Steinmeier (SPD) – die geacht wordt de nationale eenheid uit te dragen – bijna een uur lang sprak over ‘extremisme’ van zowel rechts als links. Al snel leek Steinmeier het links-extremisme te vergeten en beperkte hij zich tot de ‘bedreiging van de democratie’ door ‘rechts-extremisme’. Het gebeuren gaf een nogal armetierig beeld van die Duitse eenheid als gevolg van het gedrag van de president en de bondskanselier. De Duitse democratie wordt door Steinmeiers partij in snel tempo uitgehold, met verdere uitbreiding van bevoegdheden voor politie en geheime diensten, censuur, permanente observatie van AfD-parlementariërs, en het met een pennenstreek verwijderen van verkiezingslijsten van AfD-leden. De rede van Steinmeier had weinig van doen met eenheid, en zijn gevleugelde woord ‘verbinding’. Steinmeier sprak in lijn met de vaak gebezigde teksten van Merz over ‘fout stemmen’ en ‘woedeburgers’ in het Oosten van het land.

Het feest van de eenheid duurde drie dagen, maar Merz vertrok onmiddellijk na de bijeenkomst in het Konzerthaus naar Kiev. Hij had weer € 1,5 miljard voor Oekraïne ‘meegenomen’ en meldde in een gezamenlijke persconferentie met Zelensky dat hij niet van plan is terug te treden, en zich maximaal zal blijven inzetten voor het Oekraïense volk om deze oorlog koste wat kost te winnen. Zijn woorden: “Oekraïne staat wederom voor een zware winter en de Duitsers zijn bereid om offers te brengen voor het Oekraïense volk om deze winter zo goed mogelijk te doorstaan.”

De manier waarop Merz (CDU) vorig jaar aan de macht kwam, was een voorbeeld van politieke list en bedrog. Zijn optreden in aanloop naar de val van het kabinet Scholz (SPD) was geen aanval op de SPD, of zelfs Die Grünen, maar een vooropgezet spel met diezelfde partijen. Merz werd kanselier met hulp van alle gevestigde partijen, inclusief Die Linke, waarmee hij chantabel en dus kwetsbaar werd. Met partijpunten die hij van AfD kopieerde won Merz de verkiezingen. Daarna draaide hij onmiddellijk 180 graden; van een belofte om het land niet op te zadelen met extra schulden, naar een verhoging van de schulden met € 800 miljard.

Het buiten de deur houden van AfD was hem wonderwel gelukt, maar het maakte hem voor altijd onbetrouwbaar en ongeloofwaardig, iets dat hem sindsdien blijft achtervolgen. De staatsschuld is volgens gerenommeerde economen vele malen hoger dan € 3 biljoen, wat betekent dat het land feitelijk als failliet moet worden beschouwd.

Als voormalig BlackRock-topman in Duitsland heeft Merz via zijn kanalen als bedrijfsjurist, rechter, Europarlementariër en fractievoorzitter vele contacten, wat hem bij BlackRock de bijnaam ‘Rolodex-ridder’ opleverde. Dit heeft hem tot een pion gereduceerd, die met zijn connecties zeer bruikbaar is om niet het belang van zijn land, maar de BlackRock-belangen te dienen.

Dit doet hij vol overgave en de schade die Duitsland hiermee oploopt lijkt hem koud te laten. Oekraïne is voor hem een eerste prioriteit en een groot deel van de € 79 miljard die voornamelijk door zijn toedoen naar Kiev zijn overgemaakt, hoeft Oekraïne na deze vrijwel eigenmachtige beslissing van Merz niet terug te betalen. Dat de Duitsers dientengevolge fors worden gekort op pensioenen, zorg en uitkeringen en met nog hogere belastingen worden geconfronteerd, is “een offer dat de Duitsers dienen te brengen voor hun eigen veiligheid”, aldus Merz.

Hoewel het lijkt alsof Merz steun geniet van alle partijen behalve AfD, zou Die Linke na de verkiezingswinst in de deelstaat Berlijn een hoofdpijndossier voor de CDU kunnen worden. Die Linke heeft na de verkiezingswinst in Berlijn haar ware gezicht laten zien. Tijdens het overwinningsfeest schalde Arabische muziek door de luidsprekers en zorgde de prominente aanwezigheid van de beruchte Arabische clanleider Issa Remmo voor ophef. Deze partij wil alle investeerders onteigenen, de politie afschaffen, criminaliteit niet meer vervolgen en het vastgoed aan de burgers overdragen. Met hen aan de macht, zullen de Arabische clans die de campagne financieel hebben gesteund uitruil verlangen middels Duitse paspoorten, die naar verwachting als snoepjes uitgedeeld zullen gaan worden. De CDU zal zich moeten positioneren en afstand nemen van deze communisten in optima forma, die voor de CDU pas echt een gevaar zullen vormen.

Dit staat in schril contrast met AfD, het andere ‘hoofdpijndossier’ van Merz. AfD heeft een partijprogramma dat de wil van het volk vertegenwoordigt en dat verklaart derhalve de steeds verdere stijging in de peilingen terwijl CDU en SPD blijven dalen. AfD staat landelijk op 30% en de CDU op 18%, wat AfD officieel een volkspartij maakt en daarmee de CDU aflost.

Mogelijkerwijs is om die reden het AfD-partijverbod weer van stal gehaald. Vicekanselier Lars Klingbeil (SPD) heeft het Bundesamt für Verfassungsschutz (BfV – een van de Duitse geheime diensten) opdracht gegeven opnieuw AfD onder de loep te nemen, om de ‘vijanden van de democratie’ te stoppen. Hiermee heeft hij zelf al zijn oordeel klaar, terwijl hij de BfV precies datgene laat onderzoeken waar de gevestigde partijen zich zelf schuldig aan maken. Wanneer de eigen partij in drijfzand is beland, blijft klaarblijkelijk alleen nog een partijverbod van de concurrent over om te kunnen overleven. Hendrik Wüst, MP van Noordrijn-Westfalen en prominent CDU-parlementariër, sluit zich hierbij aan met andere CDU-parlementariërs en de voltallige SPD en Die Grünen. Deze actie en de talloze toespraken van velen die telkens weer op hetzelfde neerkomen en op een verbod aandringen, sterken AfD voortdurend. De toespraken werken als een eensluidende reclameboodschap voor AfD, alle pogingen het tegendeel te bereiken ten spijt. Tobias Rausch is op 6 oktober met grote meerderheid als eerste AfD Landtagspräsident in Saksen-Anhalt gekozen, met – vooraf aangekondigde – steun van de partij van Sahra Wagenknecht. Tot grote ontsteltenis van Merz c.s. stemden vier afgevaardigden uit de CDU-gelederen ook voor Rausch. Dit zou het begin kunnen zijn van een ‘blauwe golf’.

Met voortzetting van het huidige coalitie-beleid, gaan in 2030 alle staatsinkomsten naar uitkeringen en rente op de staatsschuld. De Duitsers verarmen in rap tempo, maar daar moeten ze volgens de kanselier maar aan wennen, want “betaalbare energie, de economische concurrentiepositie en welvaart zullen definitief tot het verleden gaan behoren.” Als diezelfde kanselier na de voor zijn partij dramatische verkiezingsuitslag zegt: “wij hebben geen oplossingen”, is de giftige cocktail compleet. De verklaring voor de beschamende resterende 8% steun vanuit de bevolking lijkt hiermee geleverd.

Dr. Markus Krall krijgt steeds meer bijval met zijn duidelijke waarschuwing: “Merz is geestesziek, met zijn wens oorlog tegen Rusland te willen gaan voeren. Als dit echt gaat gebeuren, zullen de eerste Russische bommen op Berlijn worden gedropt en zal Merz niet kunnen rekenen op steun van Frankrijk, het VK of de VS. Deze man moet dringend uit zijn ambt worden gezet.” Precies wat er wordt gescandeerd tijdens demonstraties: “Merz muss weg”.