Robert-Jan Bijlmakers
Tijdens het Forum zei Lavrov dat de EU en de NAVO een steeds agressievere campagne voeren om te proberen Eurazië te verdelen, Rusland en China in bedwang te houden en de mondiale dominantie van het Westen in stand te houden. Hij beschuldigde het Westen ervan dat het erop uit is het conflict in Oekraïne te bevriezen in plaats van het daadwerkelijk op te lossen. Tijdens een lezing presenteerde Lavrov de confrontatie met het Westen als onderdeel van een bredere strijd om de opkomende multipolaire wereldorde. Volgens hem proberen westerse mogendheden de opkomst van nieuwe economische en politieke machtscentra met geweld tegen te houden, terwijl Rusland juist streeft naar nauwere samenwerking in heel Eurazië, gebaseerd op gelijkheid, wederzijds voordeel en een eerlijke dialoog.
Lavrov wees op de muren en loopgraven die langs de EU-grenzen met Rusland aan Europese zijde worden aangelegd en maakte de beweringen dat dergelijke maatregelen nodig zouden zijn om een vermeende Russische invasie te voorkomen, belachelijk. “Dat getuigt van een zieke fantasie. Sterker nog, ik denk dat hier niet zozeer sprake is van een zieke fantasie, maar van bewust beleid. Zij – de NAVO en de EU – hebben altijd een vijand nodig. Zonder het kunstmatig gecreëerde beeld van Rusland als vijand zouden de mensen in de overgrote meerderheid van de EU- en NAVO-landen hun regeringen wegsturen.”
“Ons standpunt is precies het tegenovergestelde. Wij zijn van mening dat de rijkdom die ons continent door God en de geografie is geschonken – en de ontwikkeling daarvan – toegankelijk moeten zijn voor alle naties die hier wonen. Zelfs als we deze kwestie puur pragmatisch benaderen, levert dit op zijn minst een kostenbesparing op.”
“Wij bouwen geen muren; wij willen ons niet van Europa isoleren. Maar Europa heeft zichzelf van ons geïsoleerd. Men heeft besloten dat onze eerdere samenwerking zo belangrijk was voor de Russische Federatie, dat wij zouden smeken en bidden om vergeving en vergetelheid, om terugkeer naar de oude situatie en om opheffing van de sancties. Wij zullen dit niet doen. Het druist in tegen de genetische code van ons volk. Wij koesteren, zo u wilt, een eigen trots – in de beste zin van het woord. Wij zijn niet afhankelijk van iemands welwillendheid. We hebben genoeg vrienden en partners die bereid zijn eerlijk te spelen.”
Lavrov vervolgde de beschuldiging dat Europa niet in staat is om eerlijk samen te werken met de stelling dat Europa al meer dan vijfhonderd jaar de belangrijkste bron van mondiale onrust is, waaronder twee wereldoorlogen. “Europa probeert vast te houden aan wat het beschouwt als zijn recht op mondiale hegemonie. Europa heeft nooit op eigen kracht en vanuit een eigen overtuiging geleefd. Het heeft altijd geleefd ten koste van anderen.”, aldus Lavrov.
De Russische minister van Buitenlandse Zaken zei dat een neonazistische geest in delen van Europa zeer, zeer hardnekkig blijft voortbestaan. Daarbij wees hij specifiek naar Duitsland, waar volgens hem de uitzaaiingen van het nazisme opnieuw de kop opsteken. Lavrov verwees naar de belofte van de Duitse bondskanselier Friedrich Merz om Duitsland opnieuw de leidende militaire macht van Europa te maken, en zei dat juist die woordkeuze hem versteld had doen staan. Als Merz niet begrijpt wat het woord ‘opnieuw’ in deze context betekent, dan is dat uiterst gevaarlijk voor Europa en voor de regio, die opnieuw een bron dreigt te worden van ideeën over “nationale en raciale superioriteit”. Aldus de bezorgde Lavrov.
Lavrov bracht het westerse beleid in Europa in verband met hardnekkige neo-koloniale gewoonten elders in de wereld. Volgens hem is de westerse diplomatie steeds minder gericht op het bereiken van overeenstemming en steeds meer gebaseerd op dwang. Het Westen wil niet onderhandelen, het wil dicteren. Diplomatie is feitelijk vervangen door sancties. Hij beschuldigde westerse staten ervan de consensusgerichte structuur die rond de Associatie van Zuidoost-Aziatische Naties (ASEAN) is opgebouwd, te willen ondermijnen. Hij prees ASEAN juist vanwege de nadruk op consensus, wederzijds respect en wederzijds voordeel. Volgens de minister richten Washington en zijn bondgenoten daarentegen kleinere samenwerkingsverbanden op, die erop zijn gericht de centrale rol van ASEAN uit te hollen. Ook wees hij op de uitbreiding van de NAVO-infrastructuur in Azië. Volgens Lavrov dienen deze structuren uiteindelijk een strategie die erop gericht is China in bedwang te houden en samen met China ook Rusland te isoleren.
Het antwoord van Rusland, aldus Lavrov, is het versterken van open regionale samenwerkingsverbanden, in plaats van het opbouwen van gesloten militaire blokken. Hij verwees daarbij naar de Shanghai Cooperation Organization, de Euraziatische Economische Unie, ASEAN, BRICS en andere samenwerkingsverbanden waarvan Moskou de samenwerking verder wil verdiepen. Hij benadrukte het model van ‘ASEAN plus partners’, waarbij de deelnemende landen gelijke rechten hebben en besluiten worden genomen op basis van inclusieve beginselen, in plaats van op basis van dictaten. Lavrov bracht deze inspanningen in verband met het voorstel van de Russische president Vladimir Poetin voor een “Groter Euraziatisch Partnerschap”, dat openstaat voor alle landen op het Euraziatische continent en gebaseerd is op gedeelde economische en ontwikkelingsbelangen. Hij beschreef de bredere verschuiving naar een multipolaire wereld als een objectief historisch proces, dat het Westen niet kan stoppen.
Lavrov stelde verder dat de EU zichzelf ernstige economische schade heeft berokkend door Russische energie af te wijzen en de vernietiging van de Nord Stream pijpleidingen te accepteren. De reactie van de EU op de sabotage omschreef hij als zelfvernedering. Europa heeft volgens hem daarmee feitelijk zichzelf in de voet én in het hoofd geschoten. Hij wees erop dat Russisch gas minstens drie keer goedkoper was dan de huidige Europese gasprijzen. De sterk gestegen energiekosten zorgen er nu voor dat de industrie naar de VS vertrekt, waar energie drie tot vier keer goedkoper is, voegde hij eraan toe. De EU verkwist daarmee vrijwillig haar economische voordelen, terwijl zij zichzelf volgens Lavrov transformeert van een economische samenwerking tot een openlijk agressief anti-Russisch militair blok dat de NAVO ondersteunt.
Voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen – “Wij noemen haar ‘Führer Ursula’”, aldus Lavrov – ontneemt nationale regeringen hun bevoegdheden en concentreert deze in Brussel. Volgens hem probeert Von der Leyen bevoegdheden naar de Europese Commissie toe te trekken die de EU-lidstaten nooit aan Brussel hebben overgedragen. Lavrov herinnerde er ook aan dat von der Leyen, vanwege aanzienlijk hogere energieprijzen, had gezegd dat Europeanen zouden moeten afzien van deze bevoegdheden, zodat Oekraïne “onze Europese waarden” zou kunnen verdedigen. Niemand heeft haar gevraagd wat die Europese waarden eigenlijk zijn, zei hij. Als het wettelijk verbieden van de Russische taal in het onderwijs, de cultuur, het dagelijks leven en de media een afspiegeling is van Europese waarden, dan is het voor Europa: welkom terug in het nazisme.
Over Oekraïne zelf, zei Lavrov dat westerse regeringen hun eerdere retoriek over het toebrengen van een strategische nederlaag aan Rusland hadden laten varen en in plaats daarvan zouden streven naar een onmiddellijke beëindiging van de gevechten langs de huidige frontlinie. Ze willen dit conflict niet oplossen, maar bevriezen, en daarmee deze dreiging aan onze grenzen in stand houden. Een dergelijke uitkomst accepteren zou bovendien neerkomen op het loslaten van Ruslands verklaarde doel van denazificatie. “We zouden onze voorouders verraden, die het nazisme in 1945 hebben verslagen. Ik denk niet dat ons volk daartoe bereid is”, aldus de slotwoorden van Lavrov.
Onder de antwoorden op vragen die hem na zijn toespraak werden gesteld, ging Lavrov onder meer in op de diplomatie in Alaska. Dat draaide om de voorstellen die door de Amerikanen werden gedaan. “We hebben altijd gewezen op de verschillen in opvatting tussen president Donald Trump en zijn regering enerzijds en hun Europese tegenhangers anderzijds. De Europeanen blijven volhouden dat Rusland de agressor is en dat het de nieuw ingelijfde gebieden moet afstaan. De Amerikanen daarentegen baseerden hun initiatieven (direct na de terugkeer van Donald Trump naar het Witte Huis) op de realiteit ter plaatse. Ik heb al eerder opgemerkt dat Donald Trump, zelfs toen hij campagne voerde voor een tweede ambtstermijn, een NAVO-lidmaatschap voor Oekraïne categorisch uitsloot.”
“Voorafgaand aan de ontmoeting in Alaska kregen we voorstellen voorgelegd. President Vladimir Poetin reisde vervolgens naar Alaska, ontmoette president Donald Trump en verklaarde dat hij instemde met de Amerikaanse voorstellen. Is dat geen verstandhouding? Is dat geen akkoord? In Rusland is dit al sinds mensenheugenis de gewoonte: een handdruk en het woord van een koopman. Dat is alles – een akkoord.”
– einde artikel –
Je las een Premium artikel uit Gezond Verstand
Volg ons op social media
Kijk en beluister Gezond Verstand via