Jeroen van den Berg
In de reguliere media overheerste het beeld van veel ceremonieel en weinig tastbare vooruitgang. De conclusie dat vrijwel niets is bereikt is echter onjuist. Het Witte Huis meldde namelijk overeenstemming over aanbevelingen voor gunstigere tarieven voor goederen ter waarde van $ 30 miljard in iedere handelsrichting. Het gaat hier om handelswaar zoals Amerikaanse landbouwproducten, vis, hout, cosmetica, medische hulpmiddelen en Chinese huishoudelijke apparaten en speelgoed. Daarnaast zal er een werkgroep voor landbouwmarkttoegang worden opgericht en een structureel overlegorgaan voor investeringen worden opgezet. Deze handelsvoornemens bieden bedrijven aan beide zijden perspectief op betere markttoegang en stabielere handelsrelaties. Ook kondigde Washington aan dat China in zowel 2027 als 2028 minstens tien miljoen ton Amerikaanse steenkool zal importeren. Op technologisch gebied werden een bilaterale dialoog over geavanceerde AI en een communicatiekanaal voor incidenten aangekondigd, met een volgend overleg uiterlijk in november. Dit aangekondigde communicatiekanaal verdient bijzondere aandacht, want daarmee erkennen beide grootmachten dat technologische concurrentie ook gezamenlijke risico’s meebrengt en dat rechtstreeks overleg nodig is om die te beheersen. Beide landen bevestigden daarnaast hun wederzijdse steun voor het organiseren van de APEC- en G20-toppen. Zulke aankondigingen zijn belangrijk en het zijn concrete aanknopingspunten om het bezoek als betekenisvol te beoordelen. De waarde van het bezoek ligt daarmee zowel in de aangekondigde economische samenwerking als in de uitgesproken gezamenlijke keuze om de onderlinge relatie voorspelbaarder en stabieler te maken.
Rusland voert in Oekraïne de druk steeds verder op, met een combinatie van intensieve luchtaanvallen, aanvallen op de economische infrastructuur en militaire operaties aan het front. Vooral Kiev wordt zwaar getroffen door drones en raketten. Deze campagne is bedoeld om het Oekraïense leger te verzwakken, maar ook het bestuur, de economie en het dagelijks leven te ontregelen. Met de winter in aantocht, zullen beschadigingen aan de elektriciteits- en gasvoorziening leiden tot grote problemen.
Op diplomatiek vlak is de ontmoeting tijdens de VN-bijeenkomst in New York tussen de Russische minister Sergej Lavrov en de Duitse minister van Buitenlandse Zaken Johann Wadephul veelzeggend. Het gesprek duurde slechts twintig minuten en leverde geen concrete vooruitgang op. Uitspraken van Kremlinwoordvoerder Dmitri Peskov geven bovendien aan dat Moskou geen bereidheid toont tot een tijdelijk bestand voor luchtaanvallen. Aan het front gaat de opmars van Russische troepen gestaag door, waardoor Oekraïense aanvoerroutes bedreigd worden en omsingelingen worden voltooid. Daarbij komt de groeiende financiële afhankelijkheid van Europa. Eerdere steun was onvoldoende en aanvullende financiering – waaronder plannen rond bevroren Russische tegoeden – ligt politiek steeds moeilijker.
Oekraïense drones hebben op drie plaatsen de spoorweginfrastructuur in de Russische regio Brjansk beschadigd. Daarnaast beschuldigde Moskou Kiev van aanvallen op de kerncentrale van Zaporizja en de nabijgelegen stad Enerhodar. Gesteld wordt dat westerse steun dergelijke aanvallen mogelijk maakt en Moskou waarschuwde voor de gevolgen die ook Europa kunnen treffen. Poetin benadrukte tijdens een bijeenkomst met partijleiders dat Rusland niet geïntimideerd of verslagen kan worden en dat de overwinning volgens hem vaststaat. Hij presenteerde de parlementsverkiezingen als bewijs van maatschappelijke steun, ondanks droneaanvallen die bedoeld waren om de stemming te verstoren. Daarnaast ondertekende hij een decreet dat de toegestane personeelsomvang van de Russische strijdkrachten met 15.500 plaatsen verhoogt. Dat betreft een uitbreiding van de formele personeelssterkte en is geen aankondiging van een nieuwe mobilisatie.
- Het artikel gaat hieronder verder -
De Gift Card is een leuke manier om Gezond Verstand eenjaar lang cadeau te doen. De Gift Card is digitaal verkrijgbaar én als pasje met daarop een unieke code + een feestelijke cadeau-enveloppe.
Abonnees krijgen 15% korting!
Gezond Verstand 24x cadeau doen
Op papier én digitaal
De oorlog tussen de Verenigde Staten en Iran bevindt zich in een fase waarin diplomatieke toenadering samengaat met dreigementen over nieuwe bombardementen. Donald Trump wees het Iraanse voorstel om de Straat van Hormuz te heropenen af als onaanvaardbaar, maar kondigde een dag later aan verdere gesprekken te verwachten. Het door de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi gepresenteerde zevendagenplan koppelt hervatting van de scheepvaart en nucleaire onderhandelingen aan het opheffen van de Amerikaanse zeeblokkade, versoepeling van beperkingen op Iraanse olie-export en vrijgave van bevroren tegoeden. Ook verlangt Teheran een bestand dat de Israëlische gevechtsoperaties in Libanon beëindigt. Trump stelt dat economische druk Iran tot onderhandelen dwingt, terwijl Teheran benadrukt dat het bereid blijft de strijd voort te zetten. Ondertussen houdt Washington nieuwe aanvallen nadrukkelijk als optie open. Trump zou rekening houden met hervatting van bombardementen na de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen in november. In september raakten acht Amerikaanse mariniers gewond toen een Iraanse antischeepsraket hun vaartuig in de zeestraat trof.
Saudi-Arabië dreigt door de confrontatie met de Houthi’s dichter naar Israël toe te schuiven, met mogelijk verstrekkende gevolgen voor de machtsverhoudingen in het Midden-Oosten. Riyad zoekt via het Amerikaanse militaire commando toegang tot Israëlische inlichtingen over de Jemenitische beweging. Houthi-aanvallen bedreigen olie-installaties en scheepvaartroutes, en daarmee de Saudische ambitie om een internationaal investerings- en logistiek centrum te worden. Israëlische informatie over lanceerplaatsen en militaire infrastructuur kan helpen deze dreiging te bestrijden. Amerikaanse bemiddeling biedt daarbij politieke dekking, de samenwerking wordt mogelijk zonder een formeel bondgenootschap te erkennen. Voor Israël ligt hierin een kans om Saudi-Arabië geleidelijk in een gezamenlijk veiligheidsverband op te nemen, nog voordat diplomatieke betrekkingen zijn aangeknoopt. Voor Riyad zijn de risico’s aanzienlijk. Iran kan deze toenadering opvatten als aansluiting bij een vijandig blok, waardoor Saudische havens, energievoorzieningen en andere infrastructuur sterker bedreigd worden. Ook botst de militaire samenwerking met Israël met de Saudische nadruk op een oplossing voor de Palestijnse kwestie als voorwaarde voor normalisering. Riyad lijkt vooral een onmiddellijk veiligheidsprobleem te willen oplossen. Het gevaar is, dat tijdelijke inlichtingensamenwerking uitgroeit tot een duurzame verbintenis die Saudi-Arabië meesleurt in een bredere regionale confrontatie.
De oorlogsretoriek van Europese politieke kopstukken wordt steeds nadrukkelijker: waarschuwingen voor een confrontatie met Rusland gaan gepaard met oproepen tot militaire dienst, plichtsbesef en persoonlijke offers. Het is allemaal een poging om de bevolking – en vooral jongeren – voor toekomstige militaire inzet te mobiliseren. Een uitgesproken Brits voorbeeld is Jacob Rees-Mogg, voormalig Conservatief parlementslid en voormalig minister van Economische Zaken en Energie. Hij stelde dat burgers zich bij een oorlog bij de strijdkrachten moeten aansluiten en dat omstandigheden kunnen ontstaan waarin mensen moeten sterven om hun land te redden. Deze uitspraken riepen scherpe kritiek op, waarbij vooral de verdeling van de offers centraal stond: politieke bestuurders spreken over nationale plicht, terwijl militairen en hun gezinnen de directe gevolgen dragen. Ook voormalig premier Boris Johnson bepleitte verdere betrokkenheid bij Oekraïne, met zijn voorstel om zogenoemde ‘vreedzame’ grondtroepen te sturen. De bezorgdheid over mobilisering van jongeren betreft daarnaast onderwijs en cultuur. Zo krijgen Britse leerlingen nadrukkelijke lesstof aangeboden over loopgraven, gasaanvallen, militaire executies en de mogelijkheid om op jonge leeftijd in dienst te gaan.
– einde artikel –
Je las een Premium artikel uit Gezond Verstand
Volg ons op social media
Kijk en beluister Gezond Verstand via
Gerelateerde berichten
