Het niet zien van wat er voor je voeten ligt

De op grote leest opgezette alternatieve media geven zomerfeesten waarbij bekende namen uit de niet-reguliere ‘andersdenkende’ wereld elkaar kunnen ondervragen en deelnemen aan paneldiscussies. Ik was uitgenodigd om de afgelopen zaterdagavond op zo’n feest een bijdrage te leveren, en ben in die val gelopen. Zo noem ik het maar, want mijn gehoor was het meest onbestendige, wisselvallige en veranderlijke dat ik ooit bij het lezingen geven heb meegemaakt. Dat kwam omdat naast het gebouw waar ik optrad ook twee kolossale tenten stonden waar plotseling meer te beleven was, met discussies waar parlementariërs of bekendere ‘andersdenkenden’ aan deelnamen. Het is een bijzondere ervaring voor een spreker wanneer hij zijn gehoor druppelsgewijs kwijtraakt, totdat er zo’n twintig geïnteresseerden zijn overgebleven, die dan toch gelukkig in staat zijn om nog steekhoudende vragen te stellen.

Maar ik heb van deze ontluisterende ervaring toch het een en ander opgestoken. Wat ik leerde, lag eigenlijk voor de hand. De wereld van Gezond Verstand, met zijn schrijvers en onderzoekers, wijkt heel sterk af van de wereld die ik die zondagavond met eigen voeten mocht betreden. Wanneer u wel eens de YouTube video’s bekijkt die over de kosmos gaan, dan bent u bekend met theorieën over het bestaan van parallelle universums. Daar moest ik die avond aan denken. Wat ik meemaakte, leek inderdaad een beetje op een overstap naar een ander universum. Het was leerzamer dan dit in theorie – via het computerscherm naar andersdenkende videokanalen – te moeten doen. Plotseling bevond ik mijzelf in een werkelijkheid die nog bijna geheel door voorschriften was bepaald. De notie van ‘de voorgeschreven werkelijkheid’ waarachter de echte werkelijkheid schuilgaat, die bijna zes jaar lang energiek door Gezond Verstand-schrijvers aan de goegemeente van andersdenkenden is aangeboden, mag dus allesbehalve als een daverend succes gelden.

Natuurlijk word ik vaak genoeg aan de voorgeschreven werkelijkheid herinnerd. Ik lees NRC Handelsblad elke dag en koop de zaterdagedities van de Volkskrant en Trouw. Vooral laatstgenoemde houdt met protestantse doortastendheid vast aan wat onze overheid wil wat wij van alles moeten vinden; een grote teleurstelling, want ik ben met die oorspronkelijke verzetskrant opgegroeid.

Een van mijn eerste gesprekken op het zomerfeestterrein begon al over die traditionele nieuwsmedia, toen mij daarover werd gevraagd. Mijn antwoord was dat ze zijn verdwenen, alleen hun namen achterlatend. Het huidige NRC Handelsblad, om het voor mij bekendste voorbeeld te nemen, kan op geen enkele manier, maar dan ook helemaal met niets, worden vergeleken met het dagblad waarvoor ik tientallen jarenlang verslaggeving vanuit Oost- en Zuidoost-Azië verzorgde. In die dagen werd mij nooit een strobreed in de weg gelegd voor wat ik dacht te moeten doorgeven. Nu zou ik in de kortste keren de laan uit worden gestuurd. De krant is, zoals alle dagbladen in Nederland – met uitzondering, als ik het goed heb, van het Reformatorisch Dagblad – eigendom geworden van een van de twee Belgische multimiljonairs; een transmutatie naar oligarchische nieuwsvoorziening. Van het oude redactiestatuut – dat garandeerde dat de eigenaar geen enkele zeggenschap heeft over wat dan ook met betrekking tot de inhoud – is niets meer te merken, en het handjevol overgebleven oudgedienden houdt zich met zelfcensuur angstvallig aan de afgesproken voorgeschreven werkelijkheidsduiding.

Het fysieke contact met uitingen van voorgeschreven werkelijkheden was indringender dan om het vanaf papier of computerscherm mee te maken. Daarbij moet gezegd worden dat bij een van de discussies wel werd gesproken over de misdadigheid van de mRNA-injecties. Dat had ik van horen zeggen, maar dat kon ook niet anders, omdat Pierre Capel erbij betrokken was. Ook met betrekking tot Europese hallucinaties over het ten strijde trekken tegen Rusland werd serieus gedebatteerd, wat natuurlijk niet anders kon, vanwege de rol die Marie-Thérèse ter Haar daarbij speelde.

Wat we in de afgelopen zes jaar hebben meegemaakt, gaat echter om één en dezelfde allergrootste misdaad tegen de mensheid die de wereld ooit heeft meegemaakt. De enige politicus die ik dit in zoveel woorden in een video heb horen zeggen, is Wybren van Haga. Het was echter geen onderwerp waarbij mijn gehoor wilde stilstaan. Dat kon ik zien door het ongeloof in de ogen van mijn publiek, voordat het naar aangrenzende paneldiscussies vertrok. Ik probeerde mijn toehoorders te herinneren aan wat zij zelf nog hadden meegemaakt, in de vorm van pijlen voor looprichtingen, die nog altijd in sommige gezondheidsinstellingen zijn achtergebleven, en over de anderhalve meter afstand die men van elkaar moest houden, en de boodschap van beroepsleugenaar premier Rutte eind 2021, dat wij bij ons eigen kerstdiner de in 2020 verboden twee extra gasten mochten uitnodigen. Ik herinnerde mijn publiek aan wat mij als wreedste voorbeeld was bijgebleven: over een echtpaar dat een halve eeuw het leven had gedeeld, maar die in twee afzonderlijke zorginstellingen terecht waren gekomen. Het was hen vanwege de strenge bezoekbeperkingsregelingen slechts toegestaan om nog maar eventjes elkaar voor het laatst te ontmoeten. Een ijzingwekkend geval van de protocollaire samenleving, waarbij robotmensen menselijkheid zijn gaan vervangen.

 Ik neem aan dat er waarschijnlijk aardig wat bezoekers op het feestterrein rondliepen die niet in de voorgeschreven werkelijkheid geloven en dat misschien ook nooit hebben gedaan. Zelfs bij toezichthouders op de coronamaatregelen was ongeloof soms merkbaar. Ik kon mijn slinkend publiek vertellen over een controlebezoek aan het Amstellandziekenhuis, waar ik aan de balie werd gevraagd waarom ik geen mondkapje droeg, en toen ik zei dat dat slecht was voor je gezondheid werd verteld dat ze dat wisten, maar dat ze daar niet over mochten praten, en dat een identiek gesprek zich ontspon met de technicus die mijn hartslag moest meten.