Skip to main content Scroll Top

Republikeinen verliezen, Trump vecht verder

artikelen 150 GV
Republikeinen verliezen, Trump vecht verder

Jeroen van den Berg

De Republikeinse verkiezingsnederlaag beperkt Trumps ruimte om nieuwe wetgeving door het Congres te krijgen, maar maakt hem niet tot een machteloze president. De aanduiding ‘lame duck’ is daarom misleidend, wanneer daarmee wordt gesuggereerd dat zijn regering nauwelijks nog kan handelen. Democratische meerderheden kunnen voorstellen blokkeren, maar draaien bestaand beleid niet vanzelf terug. Invoerheffingen, immigratiehandhaving en eerder genomen maatregelen verdwijnen niet door de verkiezingsuitslag. Trump behoudt zijn uitvoerende bevoegdheden en kan zijn veto gebruiken tegen wetgeving die zijn koers ondermijnt. Ook internationale onderhandelingen bieden belangrijke mogelijkheden om het beleid te blijven voeren. De nadruk verschuift daarmee naar uitvoering: aangekondigde investeringen moeten banen opleveren en economische veranderingen moeten zichtbaar worden in de portemonnee van burgers. De nederlaag betekent een zwaardere politieke strijd en grotere afhankelijkheid van bestaande bevoegdheden, maar geen einde aan Trumps beleidsagenda en de immense strijd tegen de macht van de Londense City.
Dit artikel is alleen voor abonnees
Word nu abonnee van Gezond Verstand Magazine

Neem een jaarabonnement en ontvang de meest kritische en onafhankelijke kijk op actuele onderwerpen.
U krijgt na uw bestelling direct online toegang tot alle uitgaven.

Zo zal waarschijnlijk bij de komende APEC-top op 18 en 19 november in Shenzhen, China, een belangrijk overleg plaatsvinden tussen Donald Trump, Vladimir Poetin en Xi Jinping, dat zou kunnen uitgroeien tot een Jalta 2.0. Zoals Roosevelt, Churchill en Stalin in 1945 onderhandelden over de naoorlogse verhoudingen, zouden Washington, Moskou en Beijing nu kunnen proberen als grootste mogendheden rechtstreeks afspraken te maken over internationale veiligheid en de beëindiging van conflicten tussen elkaar, dus het bereiken van een garantie voor wereldvrede. Xi kan daarbij als gastheer en bemiddelaar optreden bij een regeling voor Oekraïne, terwijl Poetin zijn betrekkingen met Iran kan benutten om een diplomatieke uitweg uit de confrontatie met de Verenigde Staten te bewerkstelligen. Verschillende conflicten kunnen zo onderdeel worden van een bredere onderhandeling over energie, handel en economische samenwerking. Trump zou zich kunnen presenteren als vredestichter, Rusland zou erkenning van zijn veiligheidsbelangen nastreven en China zou zijn positie als diplomatieke grootmacht versterken. Voor de Europese politieke top is dat een ongemakkelijk vooruitzicht: wanneer de drie leiders onderling afspraken maken, hebben de Europese regeringen geen keuze meer om macht te behouden door voortzetting van de oorlog in Oekraïne, en het uitlokken van een conflict met Rusland.

De Republikeinse nederlaag kan worden gezien als een mislukking op het vlak van politieke communicatie: de partij slaagde er onvoldoende in duidelijk te maken welke economische veranderingen Trump nastreeft, wat die voor het dagelijks leven van Amerikanen betekenen en op welke termijn deze gerealiseerd kunnen worden. Republikeinse kandidaten bleven hangen in vertrouwde cultuurconflicten en kostbare televisiereclames, terwijl de Democraten via sociale media en vrijwilligers een verhaal over bestaansonzekerheid verspreidden. De dood van Charlie Kirk liet bovendien een leegte achter in het contact met de jongere kiezers die hij met zijn optredens en organisatievermogen wist te bereiken. Tegen die achtergrond krijgt Stephen Miller, Trumps jarenlange adviseur en nieuwe stafchef van het Witte Huis, een enorm belangrijke opdracht: de politieke boodschap aanscherpen, de achterban mobiliseren en de verbinding tussen het regeringsbeleid en de zorgen van de kiezers herstellen.

Vicepresident J.D. Vance erkent de kloof met de kiezer opvallend openlijk. Volgens hem maakten overgestapte Trump-kiezers duidelijk wat zij van de Republikeinen verwachten: de oorlog met Iran beëindigen, de kosten van het levensonderhoud aanpakken, Amerikaanse belangen vooropstellen en de verhouding met Israël veranderen. De belofte van ‘America First’ verliest overtuigingskracht, wanneer burgers financieel onder druk staan terwijl Washington een kostbare buitenlandse oorlog voortzet. Tegen die achtergrond krijgt ook de vervreemding van traditionele Republikeinse kiezers een diepere betekenis. Het conservatieve blanke electoraat voelt zich door gebroken beloften en buitenlandse interventies niet langer vertegenwoordigd. Hierdoor ontstaat een vorm van politieke onthechting.

- Het artikel gaat hieronder verder -

Doe Gezond Verstand cadeau met 15% korting!

De Gift Card is een leuke manier om Gezond Verstand eenjaar lang cadeau te doen. De Gift Card is digitaal verkrijgbaar én als pasje met daarop een unieke code + een feestelijke cadeau-enveloppe.
Abonnees krijgen 15% korting!

Gezond Verstand 24x cadeau doen
Op papier én digitaal

De verkiezingswinst van Abdul El-Sayed, een Amerikaanse arts en voormalig bestuurder op het gebied van volksgezondheid, die namens de Democraten een Senaatszetel in Michigan heeft gewonnen, illustreert dat kritiek op het Israëlische regeringsbeleid ook onder Joodse kiezers geen onoverkomelijke electorale hindernis vormt. Ondanks zijn uitgesproken veroordeling van het Israëlische optreden in Gaza als genocide stemde 60% van de Joodse Democraten op hem. Pro-Israëlische organisaties besteedden ondertussen aanzienlijke bedragen aan campagnes tegen zijn kandidatuur. Ook landelijk blijkt geen sprake te zijn van een massale overstap van Joodse kiezers naar de Republikeinen: een enquête onder achthonderd Joodse Amerikaanse kiezers, uitgevoerd voor J Street, kwam uit op 72% voor Democratische Congreskandidaten tegenover 24% voor Republikeinen. Bovendien vindt 70% dat Amerikaanse steun aan Israël aan voorwaarden moet worden verbonden, of geheel moet worden beëindigd. Deze cijfers laten zien hoe divers de politieke opvattingen binnen de Joodse gemeenschap zijn en hoe weinig vanzelfsprekend onvoorwaardelijke steun aan Israël inmiddels is.

De tweedaagse onderhandelingen tussen Rusland, Oekraïne en de Verenigde Staten in Abu Dhabi zijn op 11 november afgesloten met een principeakkoord over een grootschalige gevangenenruil en afspraken over verdere diplomatie. De uitwisseling zou binnen twee tot drie weken kunnen plaatsvinden, zodra de praktische voorwaarden zijn uitgewerkt. De gesprekken draaiden daarnaast om bredere Europese veiligheidsafspraken en toekomstige veiligheidsgaranties, maar een concreet akkoord daarover bleef uit. Vooral de territoriale geschillen vormen nog een groot obstakel: Oekraïne wijst terugtrekking uit Donbas af, terwijl Rusland vasthoudt aan zijn aanspraken. Europese vertegenwoordigers namen niet rechtstreeks aan de onderhandelingen deel, maar overlegden afzonderlijk met de Amerikaanse en Oekraïense delegaties. De Amerikaanse gezanten Steve Witkoff en Jared Kushner zijn van plan vervolgens naar Moskou af te reizen voor overleg met Poetin en daarna naar Dublin, om Zelenski bij te praten. Daarmee is het diplomatieke proces voortgezet, maar blijft een doorbraak richting beëindiging van de oorlog uit.

Oekraïne bevindt zich in een steeds moeilijkere positie, waarin militaire druk, beschadiging van cruciale infrastructuur en economische en demografische verzwakking elkaar versterken. De Russische campagne tegen de energievoorziening wordt nadrukkelijker. Waar Rusland in eerdere oorlogsjaren met grotere tussenpozen omvangrijke raketaanvallen uitvoerde, worden deze nu vrijwel iedere nacht en geregeld ook overdag uitgevoerd. Daarbij worden naast elektriciteitscentrales ook onderstations en andere verdeelpunten getroffen, waardoor niet alleen de productie, maar ook het transport van de resterende elektriciteit wordt bemoeilijkt. Oekraïne kan de opeenstapeling van schade niet meer bijhouden, waardoor de winter steeds zwaardere gevolgen gaat krijgen voor huishoudens, industrie, vervoer en het functioneren van de staat.

De militaire oefening Koalicja in Polen zet de discussie over een toekomstige Europese troepenmacht in Oekraïne op scherp. Sinds 9 november jl. oefenen ca. 2.800 militairen uit elf landen, onder leiding van Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk. Nederland neemt met enkele honderden militairen deel en levert daarmee meer dan alleen materieel: de landmacht verzorgt de grootste Nederlandse bijdrage, de luchtmacht is aanwezig met F-35’s en ondersteunend personeel, en daarnaast worden specialisten en stafpersoneel ingezet. De oefening richt zich op het verplaatsen van mensen en materieel, internationale commandovoering en de bescherming en bevoorrading van eenheden. Daarmee krijgt de voorbereiding van de Multinational Force-Ukraine, de militaire troepenmacht van de ‘coalition of the willing’, concreet vorm. Het betreft een samenwerking van afzonderlijke landen, waaronder NAVO-bondgenoten, maar het is geen formele NAVO-operatie. De politieke betekenis gaat echter verder dan het oefenen van logistieke procedures. De deelnemende landen laten zien dat zij een militaire rol willen spelen bij het ondersteunen van de Oekraïense krijgsmacht. Daartegenover staat de Russische afwijzing van westerse troepen op Oekraïens grondgebied: Moskou heeft gewaarschuwd Britse en Franse eenheden daar als directe deelnemers aan het conflict en als militaire doelen te zullen beschouwen. De timing, in de aanloop naar de onderhandelingen in Abu Dhabi, maakt die tegenstelling extra zichtbaar. Terwijl over een diplomatieke regeling wordt gesproken, bereiden Europese landen zich voor op een militaire aanwezigheid waarover fundamentele onenigheid bestaat.

– einde artikel –

Je las een Premium artikel uit Gezond Verstand

Volg ons op social media

Kijk en beluister Gezond Verstand via

X


Dit artikel is alleen voor abonnees
Login als abonnee of abonneer je om onbeperkt alle artikelen te lezen.
Word nu abonnee van Gezond Verstand Magazine

Neem een jaarabonnement en ontvang Gezond Verstand 24 thuis.
U krijgt na uw bestelling direct online toegang tot alle uitgaven.

Gerelateerde berichten

Loading...
Privacybeleid
Wanneer u onze website bezoekt, dan kan deze informatie via je browser opslaan voor specifieke services, meestal in de vorm van cookies. Hieronder kunt je je privacyvoorkeuren wijzigen. Houd er rekening mee dat het blokkeren van cookies van invloed kan zijn op je ervaring op onze website en de diensten die we aanbieden.