De financiering van de transgenderbeweging

Wie dit alleen als groeiverhaal vertelt, mist dus een cruciaal deel van het beeld. Omdat het momenteel onder aanzienlijke druk is komen te staan is het duidelijker geworden dat we met een geïnstitutionaliseerd systeem te maken hebben. Sinds de regering-Trump in januari 2025 aantrad, is USAID ontmanteld – dit agentschap sloot definitief per 1 juli 2025 – waardoor de Mondial LGBTIQ-beweging naar schatting meer dan $ 50 miljoen aan financiering verloor. In augustus 2025 schrapte Trump via een omstreden ‘pocket rescission’ (presidentieel cancelen van financiering) $ 5 miljard aan buitenlandse hulp, waarbij LGBTIQ-programma’s expliciet als voorbeeld van verspilling werden genoemd. Het voorgestelde federale budget voor 2027 zou daarnaast ongeveer $ 2,67 miljard aan LGBTIQ-gerelateerde programma’s raken, van transgenderzorg tot de speciale crisislijn voor LGBTIQ-jongeren.

Deze terugval weerspiegelt een bredere maatschappelijke verschuiving. Uit de nieuwste Gallup-peiling (mei 2026) blijkt dat steun voor het homohuwelijk onder Amerikaanse Democraten stabiel blijft op 87% tot 88%, terwijl diezelfde steun onder Republikeinen is gedaald van 55% in 2021-2022 naar 37% nu – het laagste niveau in tien jaar, met het grootste partijverschil dat Gallup ooit heeft gemeten. Het gaat dus niet zozeer om een onderwerp waarvan de belangstelling simpelweg verdwijnt, maar om een onderwerp dat steeds sterker partijpolitiek geladen raakt, met een Republikeinse regering die de financieringsinfrastructuur actief afbouwt, terwijl diezelfde infrastructuur onder eerdere Democratische regeringen juist was opgebouwd.

Binnen dit hele systeem is er één casus waarin financier en doelgroep elkaar op een ondubbelzinnig commerciële manier overlappen. Het TRANScend-programma van Gilead Sciences is een van de grootste producenten van hiv-medicatie en -preventiemiddelen ter wereld, waaronder Truvada en Biktarvy. Sinds de start in 2019 heeft TRANScend meer dan $ 9,2 miljoen verdeeld onder 26 organisaties die zich richten op de gezondheid en veiligheid van transgender Amerikanen. Gilead noemt zelf als reden de hoge hiv-prevalentie onder transgender vrouwen – volgens cijfers van de Amerikaanse gezondheidsautoriteit CDC leeft ongeveer veertien procent van alle transgender vrouwen met hiv.

Dat is op zichzelf geen bewijs van kwade opzet. Het is wel een klassieke – in de medische ethiek al lang erkende – vraag: wanneer een farmaceutisch bedrijf organisaties financiert die dezelfde patiëntengroep vertegenwoordigen en voorlichten waarvoor het bedrijf zelf commercieel relevante producten verkoopt, ontstaat een structureel risico op belangenverstrengeling, ongeacht de goede bedoelingen van de betrokkenen. Transgenderzorg hoort daarvan geen uitzondering te zijn, en het feit dat Gilead deze financiering zelf openlijk documenteert, maakt het juist tot het best onderbouwde voorbeeld in het hele dossier.

Er is nog een laag die deze discussie regelmatig oproept, namelijk de veronderstelde verbinding met transhumanisme: het gedachtegoed dat menselijke verbetering via technologie nastreeft. Die verbinding is niet volledig verzonnen – biotechonderneemster Martine Rothblatt, bestuursvoorzitter van het beursgenoteerde United Therapeutics en zelf transgender, schreef het boek From Transgender to Transhuman en verbindt in haar eigen biografie bij de Terasem Movement Foundation haar vroege werk aan transgenderrechten expliciet met transhumanistische filosofie. Haar bedrijf ontwikkelt xenotransplantatie (transplanteren van cellen, weefsels of organen van dier naar mens) en 3D-geprinte organen.

Dat is een intellectueel opmerkelijk gegeven over één persoon. Het is geen bewijs van een bredere agenda: er is geen aantoonbare persoonlijke of financiële overlap gevonden tussen de grote LGBTIQ-financiers die in dit artikel zijn beschreven en transhumanistische organisaties of biotechbedrijven. Rothblatt laat zien dat de twee ideëënwerelden kunnen samenkomen bij één invloedrijk individu – niet dat ze persé doelbewust met elkaar zijn verbonden.

Niets in dit dossier bewijst dat er één regisseur achter de transgenderbeweging schuilgaat, en die vraag is uiteindelijk ook niet de interessantste. Instituties kunnen elkaar versterken zonder centrale leiding: geld maakt professionalisering mogelijk, professionalisering geeft toegang tot beleidsmakers, beleidsmakers nemen doelstellingen over, en die doelstellingen genereren op hun beurt weer nieuwe financiering voor dezelfde infrastructuur. Dat is geen samenzwering – het is hoe belangenbehartiging in een moderne democratie werkt, voor deze beweging net zo goed als voor vakbonden, milieuorganisaties of religieuze lobby’s.

De relevante vraag is dan ook niet wie het – eventueel in het geheim – regisseert, maar wie er betaalt, welke organisaties daardoor institutionele toegang krijgen, welke commerciële partijen daarvan profiteren en welke onafhankelijke tegenmacht overblijft wanneer activisme, overheid en markt zo nauw met elkaar verweven zijn als in dit dossier zichtbaar wordt.