Ben Swart
De reden voor het doorvoeren van de Spreidingswet was dat het niet lukte om voor asielzoekers voldoende opvangplaatsen te realiseren. Het COA was afhankelijk van gemeenten die niet verplicht waren om mee te werken. Nu heeft men gemeenten dus verplicht om mee te werken. Als uitgangspunten werden genoemd: solidariteit tussen gemeenten, een eerlijke en evenwichtige verdeling over Nederland, het zoveel mogelijk vrijwillig ter beschikking stellen van opvangplaatsen en het voorkomen van (crisis)noodopvang.
Het voorkomen van noodopvang, een belangrijk argument voor het invoeren van de Spreidingswet, is echter volslagen mislukt. De landelijke druk op het COA blijft onverminderd hoog, met een bezetting van boven de 100%, waardoor een situatie met geforceerde noodopvang kon ontstaan, zoals bijvoorbeeld bij het gemeentehuis in Loosdrecht. Het protest van omwonenden en de keiharde reactie van de door de burgemeester aangestuurde politie aldaar, maakte de Spreidingswet niet alleen bij het grote publiek bekend, maar liet ook het falen van deze wet zien. Men heeft het over ‘solidariteit tussen gemeenten’ alsof men een bosbrand of een overstroming in één gemeente minder erg maakt door overal bosbranden of overstromingen te faciliteren. De ‘eerlijke en evenwichtige’ verdeling over Nederland is immers gewoon het verspreiden van de ellende, en het van heel Nederland één groot Ter Apel willen maken.
Het zoveel mogelijk ‘vrijwillig’ ter beschikking stellen van opvangplaatsen is ook al een leugenachtige verdraaiing, nu de minister van Asiel en Migratie, Bart van den Brink, lijnrecht tegenover de weigergemeenten komt te staan. De minister maakt daarbij gebruik van een escalatieladder met zes treden. Trede één en twee zijn signalering en de eerste bestuurlijke brieven waarin gemeenten worden herinnerd aan hun wettelijke taak om asielopvang te realiseren. Bij trede drie komt er actief toezicht en moeten wethouders op het ministerie ‘concrete afspraken’ maken over locatie en planning. Bij trede vier en vijf dreigt het Rijk met de procedure om zelf een opvanglocatie aan te wijzen, waarbij de gemeente nog een laatste kans krijgt om zelf actie te ondernemen. Tenslotte eindigt het bij trede zes, waarbij de minister de bevoegdheid krijgt om geforceerd een asielzoekerscentrum te openen in de weigerende gemeente.
Vierentwintig gemeenten zijn begin augustus al in trede drie terechtgekomen. Nu zeker twintig gemeenten in het coalitieakkoord hun verzet tegen azc’s hebben vastgelegd, is het onvermijdelijk dat de minister met deze gemeenten op ramkoers komt. Trede zes is dan geen verre stip aan de horizon meer. Gemeenten krijgen dan verplicht een azc op hun dak, op een door de minister bepaalde locatie, wat niet alleen een uitholling van de lokale democratie is, maar ook tegen de wens van de lokale bevolking ingaat.
Voorstanders van de Spreidingswet wijzen erop dat de bevoegdheid van de regering berust op het medebewind vanuit de Grondwet, waarbij de wetgever gemeenten via een formele wet mag verplichten om mee te werken aan nationale taken. Bij uitvoering van de Omgevingswet, de Participatiewet of de Wet Maatschappelijke Voorzieningen, waarbij bouwregelgeving, bijstandsuitkeringen of voorzieningen voor mensen met beperkingen worden geregeld, valt daar nog iets voor te zeggen. Dat de opvang van asielzoekers een nationale taak is, wordt nu juist betwist.
Daarbij volgt de overheid het Vluchtelingenverdrag van Genève, het Europese Verdrag voor de Rechten van de Mens en de regelgeving van de EU. In de praktijk beheerst de ‘asielindustrie’ – het geheel van organisaties, instellingen, bedrijven en professionals die geld verdienen aan of afhankelijk zijn van de asielopvang, de IND-procedures en de juridische begeleiding van asielzoekers – het hele dossier. De exorbitante zelfverrijking van een zakenman als René Derksen, die als exclusieve hotelbemiddelaar voor het COA nu een schadeclaim van € 184,7 miljoen van datzelfde COA boven het hoofd heeft hangen, is slechts het topje van de ijsberg. De kosten van asielopvang zijn gestegen van € 700 miljoen in 2020 tot € 3,65 miljard in 2025. De negatieve (financiële en andere) gevolgen van de massa-import van kansloze mensen is daar nog niet eens bij meeberekend. Bovendien is het COA een onbeheersbaar monster geworden, dat zich niets aantrekt van afspraken met en vergunningen van gemeenten. Het conflict tussen gemeenten en het COA over de duur en de locatie van opvang draait uit op financiële claims en hoge dwangsommen die het COA opgelegd krijgt.
- Het artikel gaat hieronder verder -
De Gift Card is een leuke manier om Gezond Verstand een kwartaal of een jaar lang cadeau doen. De Gift Card is digitaal verkrijgbaar én als pasje met daarop een unieke code + een feestelijke cadeau-enveloppe.
Abonnees krijgen 15% korting!
Gezond Verstand 6x cadeau doen
Op papier én digitaal
Gezond Verstand 24x cadeau doen
Op papier én digitaal
Wat totaal ontbreekt bij de invoering van de Spreidingswet is de vraag of Nederland deze instroom wel moet en kan opbrengen. Als een kraan openstaat, kun je investeren in meer dweilen en emmers, of je draait de kraan gewoon dicht. Aan de Nederlandse belangen, de gemeenten en de inwoners van Nederland wordt volslagen voorbijgegaan.
Intussen hebben JA21, BBB, Forum voor Democratie, Mona Keijzer en de Groep Markuszower een initiatiefwetsvoorstel op tafel gelegd om de spreidingswet terug te draaien. Daar is nog geen Kamermeerderheid voor en de Raad van State adviseert negatief. Deze advisering van de Raad van State is echter uiterst discutabel. Allereerst stelt de Raad van State dat de opvang van asielzoekers losstaat van het aantal mensen dat naar Nederland komt en dat het schrappen van de wet de problemen in de asielopvang alleen maar erger zou maken. Daarnaast wordt aangegeven dat de wet pas sinds februari 2024 van kracht is, en het ter discussie stellen en weer willen intrekken van de wet verstorend werkt voor gemeenten en het COA die de wet moeten uitvoeren.
Daarnaast geeft men aan dat het opleggen van taken aan gemeenten door het Rijk binnen het staatsbestel past en op andere beleidsterreinen ook heel normaal is. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten gaat zover te stellen dat het intrekken van de wet voor meer onrust in de maatschappij zal zorgen. Dit zijn allemaal drogredeneringen. De instroom betreft 3500 personen per maand, waarbij aantoonbaar is dat het merendeel daarvan geen echte asielzoekers zijn die vluchten voor vervolging of oorlog in eigen land. De problemen met opvang zijn een direct gevolg van deze instroom. Het ter discussie stellen en willen intrekken van een foute wet die niets oplost, is een natuurlijke reactie en werkt niet verstorend voor gemeenten die zich juist steeds meer verzetten tegen deze wet. Het opleggen van taken aan gemeenten kan op bepaalde beleidsterreinen normaal zijn; op die beleidsterreinen worden de taken opgelegd ten behoeve van de Nederlandse bevolking. Maar hier niet, in tegendeel, men schaadt de bevolking ermee. Dat het intrekken van de wet zal zorgen voor meer onrust in de maatschappij, is een gotspe. Die maatschappelijke onrust is er allang en wordt juist door de Spreidingswet veroorzaakt.
Met alle heibel die nog komen gaat, zal de Spreidingswet nog meer schade oplopen wanneer komt vast te staan dat hij alleen onder dwang kan worden uitgevoerd en de lokale democratie doorkruist.
Dit is een nieuwe fase in het verzet tegen de asielindustrie. Voor het eerst gaan gemeenten zich actief verzetten tegen het opvangen van meer asielzoekers en weigeren mee te werken aan de Spreidingswet. Dit zal tot escalatie leiden en voor nog meer onrust zorgen. De Rijksoverheid zal uit de kast komen als sloper van de lokale democratie, en als dwingeland die zich niets gelegen laat liggen aan signalen dat het niet langer gaat. Het zal ook gevolgen hebben voor gemeenten waar linkse coalities aan de Spreidingswet braaf meewerken, echter ook in gemeenten waar Forum voor Democratie fors heeft gewonnen, maar toch werd uitgesloten. De bevolking daar zal wijzen naar de gemeenten waar men wel opkomt voor de eigen bevolking, en zich afvragen waarom die linkse coalities zo graag het braafste jongetje in de klas willen zijn.
Wat vertel ik mijn medemens?
- Sinds de Spreidingswet is voor gemeenten de opvang van asielzoekers een bij de wet verplichte taak.
- Nu is er een opkomst van weigergemeenten die zich verzetten tegen de Spreidingswet.
- Het voorkomen van noodopvang, een belangrijk argument voor het invoeren van de Spreidingswet, is volslagen mislukt.
– einde artikel –
Je las een Premium artikel uit Gezond Verstand
Volg ons op social media
Kijk en beluister Gezond Verstand via
Gerelateerde berichten
