Scroll Top

De wederopstanding van het ‘oude’ Westen

86 De wederopstanding van het ÔÇÿoudeÔÇÖ Westen
De wederopstanding van het ‘oude’ Westen

Sander Boon

Het Westen is getransformeerd tot een moraliserende culturele dwingeland, die geen neutrale positie meer heeft in de eigen samenleving en in de mondiale geopolitieke ordening. De instituties van de staat worden bevolkt door een technocratische elite met een totalitaire reflex. Dit proces is op gang gekomen als gevolg van een symbiotische vervlechting van de banksector, het grootbedrijf en de staat. Die stelt het eigen belang boven het algemeen belang en dat resulteert in toenemende onvrede bij westerse bevolkingen en in de geopolitieke ordening. Het is een onvrede die snel kan omslaan in een aanval op de macht. Om dit tegen te gaan, heeft de elite de afgelopen jaren zowel voor als achter de schermen een machtsgreep gepleegd. Rudimenten van wat er nog aan de oude westerse beschaving over is, komen hiertegen in opstand.
Dit artikel is alleen voor abonnees
Word nu abonnee van Gezond Verstand Magazine

Kies uit een jaar– of kwartaalabonnement en ontvang de meest kritische en onafhankelijke kijk op actuele onderwerpen.
Wil je liever digitaal lezen? Voor slechts €60 per jaar heb je al een digitaal abonnement.
Je krijgt na je bestelling direct toegang tot alle uitgaven op de website.

BRICS-landen proberen aansluiting te vinden bij dit ‘oude’ Westen, omdat alleen deze bescheidener en realistischer versie van het Westen ingebed kan worden in een multipolaire wereldorde. Staan we aan de vooravond van de wederopstanding van het ‘oude’ op neutraliteit gebaseerde Westen?

Westerlingen zijn in de afgelopen decennia in slaap gesust. Hoewel politieke en maatschappelijke instituties bleven bestaan, zijn de machtsposities die erin worden bekleed ingenomen door technocraten die een wereldbeeld hebben dat indruist tegen dat van het oude Westen. De wijsheid en diepgang om goed en verantwoordelijk te kunnen besturen is in onze ‘moderne’ tijd in het Westen opzichtig afwezig. Het heeft geen wortels meer in de VS en het is ook verdwenen bij de Europese politieke, wetenschappelijke en maatschappelijke elite. Die houdt krampachtig vast aan verworven machtsposities. Uitspraken die zijn gedaan kunnen niet worden teruggedraaid, onderhandelen is een teken van zwakte, gemaakte fouten moeten onder het tapijt worden geveegd. Het levert een cultuur op van opzichtig falen, afgedekt met corruptie, nepotisme, censuur en propaganda. Dit gebeurt op alle vlakken: in de politiek, in de academische wereld en in de media. De elites gaan voor machtsbehoud door roeien en ruiten en vermorzelen alle bestuurlijke, academische en democratische principes waar het Westen groot door is geworden.

De technocratische elite is verblind en intolerant geraakt voor andere zienswijzen. Dat betekent dat onrust in de samenleving in hun ogen nooit het gevolg kan zijn van eigen handelen. De oorzaak daarvan wordt neergelegd bij laagopgeleiden, populisten, of bij geopolitieke tegenstanders. Een goed voorbeeld van deze totalitaire reflex van de huidige politieke en maatschappelijke elite komt van journalist Olaf Stampf, van het bij velen nog altijd als gerenommeerd veronderstelde Duitse weekblad Der Spiegel. Op X (voormalig Twitter) verdedigde hij onlangs de coronamaatregelen die westerse overheden oplegden als volgt: “De overgrote meerderheid van de bevolking, parlementen en regeringen steunden de coronamaatregelen. Rechtbanken hebben individuele rechten opzijgeschoven. Met dictatuur heeft het absoluut niets te maken.

Wanneer zullen critici van de maatregelen democratische processen accepteren?” Het ‘democratisch proces’ is dus heilig, ook als dit betekent dat er van keuzes geen enkele sprake meer is. Er is bij de elites in het Westen inmiddels sprake van een totaal gebrek aan reflectie op het eigen gedrag of de eigen denkbeelden. Zelfoverschatting en overambitie strijden – net als in de jaren twintig van de vorige eeuw – om voorrang, zelfrelativering is niet meer aanwezig.

86 De wederopstanding van het ÔÇÿoudeÔÇÖ Westen

Het huidige westerse leiderschap is door de monomane houding weinig competent en uiterst kwetsbaar. De feiten wijzen hierop. De technocratische greep op de macht leidt paradoxaal genoeg namelijk tot het tegendeel. Niet alleen is er sprake van een gebrek aan legitimiteit en afnemend vertrouwen bij het grote publiek, ook wordt zichtbaar dat de geopolitieke macht afbrokkelt en dat het op de Amerikaanse dollar gebaseerde financiële systeem instabiel is geworden. In een eerder deze maand gepubliceerd boek, Paper Soldiers, beschrijft de auteur, Bloomberg-journalist Saleha Mohsin, de twee grote bedreigingen voor de geopolitieke macht van de VS: binnenlandse politieke en maatschappelijke instabiliteit en buitenlandse politieke en geopolitieke blunders. Beide bedreigingen hebben de VS door een combinatie van arrogantie en kortzichtigheid over zichzelf afgeroepen, aldus Mohsin. Ze ziet in de opkomst van de BRICS een directe aanval op de rol van de dollar. De geopolitieke positie van de VS in de wereld is volgens haar veel minder sterk dan door de elite in Washington wordt verondersteld. Voor het boek interviewde Mohsin honderden (hoofdrol)spelers achter de dollar-politiek, waaronder voormalig Staatssecretaris van Financiën, Robert Rubin (1995-1999), Larry Summers (1999-2001), Steven Mnuchin (2017-2021) en de huidige Staatssecretaris Janet Yellen. Ook grootbank Morgan Stanley bestempelt een dollar regime shift als waarschijnlijk. In een rapport dat afgelopen week verscheen, waarschuwt de bank dat we aan de vooravond staan van een verzwakking van de dollar en een geopolitieke verschuiving van de macht. Volgens de hoofdeconoom van de bank, Lisa Shalett, is deze aanstaande wisseling van de wacht ook de achterliggende reden dat zowel goud als het ‘digitale goud’, Bitcoin, prijsrecords breken. Het zijn klassieke veilige havens, die doorgaans immuun zijn voor grote geopolitieke en monetaire schokken. De markt is er dus niet gerust op dat de technocratische elite weet wat ze doet.

Op monetair vlak is de situatie precair, maar ook op economisch en financieel vlak is het kwetsbaarheid die de toon zet. Dat zien we natuurlijk niet als we af moeten gaan op de mainstream media en de positieve boodschappen van beleidsmakers. De rooskleurige voorstelling van zaken, en ook de economische statistieken die dit moeten onderbouwen, verdoezelen wat er onderhuids echt gaande is. In de VS en in Europa is al jarenlang sprake van afnemende economische kracht ten opzichte van de rest van de wereld. De westerse energiesancties tegen Rusland hebben de de-industrialisatie in met name Duitsland versneld. Dat we de zwakte niet zien, komt omdat we onze levensstijl nog altijd kunnen financieren op krediet. Eenzelfde situatie hebben we gekend in de periode van 1920 tot 1930. Er was toen aan de ene kant ogenschijnlijk sprake van economische groei op basis van technologische vooruitgang. Dit werd echter net als in onze tijd veroorzaakt door lage rentes en goedkoop krediet. Het leidde toen, net als nu, tot seriële financiële bubbels in vastgoed en aandelen. Het beeld van de ‘roaring twenties’ bleek te rooskleurig. Toen eind jaren twintig de rente steeg, was het uit met de pret. Een aandelencrisis werd gevolgd door een bankencrisis en een monetaire crisis. De rol van de toenmalige reservevaluta, het pond sterling, was uitgespeeld. We zien in onze tijd eenzelfde patroon. Net als toen, denken de huidige elites dat de enorme hoeveelheid (staats)schuld geen probleem is. Als de rente echter hoog blijft, krijgt het Westen, de VS voorop, te maken met een schuldspiraal. Er zal dan steeds meer moeten worden geleend om de hogere rentelasten te kunnen blijven betalen. Dit zal eindigen in tranen, omdat de dure westerse welvaarts- en oorlogsstaat dan onbetaalbaar zullen zijn. Een monetaire crisis zoals in de jaren dertig zal hierop volgen. Het zal het einde inluiden van de dollar als reservevaluta en daarmee de basis van de (geopolitieke) macht van het Westen.

- Het artikel gaat hieronder verder -

Doe Gezond Verstand cadeau met 15% korting!

De Gift Card is een leuke manier om Gezond Verstand een kwartaal of een jaar lang cadeau doen. De Gift Card is digitaal verkrijgbaar én als pasje met daarop een unieke code + een feestelijke cadeau-enveloppe.
Abonnees krijgen 15% korting!

Gezond Verstand 6x cadeau doen
Op papier én digitaal
Normaal €24,- voor abonnees €20,-

Gezond Verstand 24x cadeau doen
Op papier én digitaal
Normaal €80,- voor abonnees €70,-

De westerse technocratische elite is verblind geraakt en ziet de eigen zwaktes niet meer. Hun tanende macht en invloed leiden tot beleidsmatig paniekvoetbal. Het is een onhoudbare situatie, die de toenemende onvrede alleen maar verder aanwakkert. Dat wat er nog aan westerse beschaving over is, komt langzaam maar zeker in opstand, gezien de vele protestbewegingen in de samenleving. De rudimenten van beschaving die nog bestaan in het Westen proberen uit alle macht een andere koers af te dwingen. Boeren strijden voor behoud van de boeren- en middenstand, opkomende politieke partijen voor politieke hervorming, ouders tegen seksualisering van het onderwijs, dissidente wetenschappers tegen de corruptie van universiteiten en het onwetenschappelijke proces van peer review van wetenschappelijke resultaten. Alternatieve media strijden tegen de censuur en propaganda van de mainstream media.

Ook op geopolitiek vlak wordt er reikhalzend uitgekeken naar een westerse ommezwaai. Er wordt zelfs voorzichtig op vooruitgelopen. De Russische onderminister van Buitenlandse Zaken, Sergey Ryabkov, liet zich onlangs in een interview met Pépé Escobar ontvallen dat bij de voorbereidingen voor een nieuw mondiaal betaalsysteem buiten de dollar om – komende oktober besproken tijdens de jaarvergadering van de BRICS-landen – achter de schermen niet alleen intensief wordt samengewerkt met centrale banken en ministeries van financiën, maar ook met representanten van het ‘oude’ Westen. De BRICS-landen sorteren hiermee dus voor op een wederopstanding van het oude Westen. En terecht. Want alleen een bescheidener en realistischer Westen kan worden ingebed in een nieuwe, bestendige geopolitieke multipolaire wereldordening.

– einde artikel –

Je las een Premium artikel uit Gezond Verstand

Volg ons op social media

Kijk en beluister Gezond Verstand via

X


Dit artikel is alleen voor abonnees
Login als abonnee of abonneer je om onbeperkt alle artikelen te lezen.
Word nu abonnee van Gezond Verstand Magazine

Kies uit een jaar– of kwartaalabonnement en ontvang de meest kritische en onafhankelijke kijk op actuele onderwerpen.
Wil je liever digitaal lezen? Voor slechts €60 per jaar heb je al een digitaal abonnement.
Je krijgt na je bestelling direct toegang tot alle uitgaven op de website.

Gerelateerde berichten

Privacybeleid
Wanneer u onze website bezoekt, dan kan deze informatie via je browser opslaan voor specifieke services, meestal in de vorm van cookies. Hieronder kunt je je privacyvoorkeuren wijzigen. Houd er rekening mee dat het blokkeren van cookies van invloed kan zijn op je ervaring op onze website en de diensten die we aanbieden.