De perfecte winstmachine boven de wet

Wederzijdse aandelenbelangen versterken dit. Zo hebben conglomeraten als Disney en Comcast aandelen in Bigs via fondsen als BlackRock. ‘Feitencheck’-samenwerkingen met Google en Meta labelen alternatieve berichtgeving van onafhankelijke bronnen als ‘desinformatie’, terwijl gesponsorde en/of merkgebonden uitingen in de vorm van artikelen en documentaires het narratief van morele superioriteit voeden.

Een voorbeeld daarvan is de documentaire Mission Possible van National Geographic, over Pfizers recordtijd voor de ontwikkeling van de mRNA-preparaten. Pfizer wordt daar als redder in nood tijdens een crisis geportretteerd. Een ander voorbeeld is Big Techs documentaire The Social Dilemma op Netflix uit 2020, waarin Big Tech zichzelf als probleemoplosser op de borst slaat op het gebied van klimaat en energie, gezondheid, armoede en zelfs als feitencheckende beschermers van de democratie.

De goegemeente betaalt altijd de prijs voor Bigs winsthonger via schadelijke producten. Voorbeelden zijn de hogere zorgkosten voor obesitas en kankers veroorzaakt door junkfood, ernstige aandoeningen door de mRNA-injecties en miljarden aan belastinggeld om banken te redden. In de ogen van het publiek lijken miljardenboetes en schikkingen exorbitant, maar dat zijn ze zeker niet. Zo kreeg AbbVie in totaal $ 1,5 miljard boete voor het kanker-veroorzakende Humira, een middel tegen auto-immuunziekten. Dat kwam echter maar overeen met 1,5% van de totale omzet van $ 100 miljard. Volgens een analyse van Public Citizen’s Health Research Group, een activistische consumenten- en publieke gezondheidsorganisatie, is dat normaal. Zij onderzochten 35 farmaceutische bedrijven over de periode van 1991-2021. Hun gezamenlijke nettowinst bedroeg $ 1,9 biljoen, met een totaal boete- en schikkingsbedrag van ruim $ 62 miljard, wat neerkwam op 3,5% van de totale winst. Voor individuele gevallen ligt het percentage vaak nog lager. Deze boetetegenvallers worden verdisconteerd in hogere prijzen, premies en lagere dividenden, opdat de winsten intact blijven.

Gezondheidsschade voor winst is ‘normaal’. Big Food pusht suikerbommen, Big Agro Roundup-gif, Big Pharma verslavende pillen. Milieuschade, zoals Monsanto’s PCB-vervuiling, wordt met miljoenen belastinggeld per site gesaneerd. De sanering van het terrein van het failliete, fosfor producerende Thermphos in Vlissingen (2014-2021), kostte de belastingbetaler ruim € 100 miljoen. Crises, zoals de Covid-plandemie, bevestigen het patroon met overheden die miljarden pompen in mRNA-injecties en steunmaatregelen, terwijl Bigs ongestoord hun recordwinsten binnenhalen.

Hoofdelijke aansprakelijkheid voor CEO’s is zorgvuldig afgedekt via juridisch complexe bedrijfsconstructies, zodat zij buiten schot kunnen blijven. Purdue Pharma bleef voor 96% eigendom van de Sackler-familie, nadat het werd geherstructureerd met een netwerk van honderd offshore entiteiten. Van de $ 8 miljard schikking in een opioïdenzaak betaalden zij slechts een fractie, zonder hoofdelijke aansprakelijkheid.

Dit systeem misbruikt burgers en bedrijven als melkkoe voor winst en macht. Om het in stand te houden, is macht over wetgever, rechtbanken en toezichthouders cruciaal. Die macht wordt verworven via campagnegelden, lobbyfondsen en draaideur-banen. Zo doneerde de farma-lobby PhRMA in de periode 2009-2010 meer dan $ 100 miljoen aan de Democratische Partij en $ 27 miljoen aan 47 voor Obamacare stemmende Congresleden. Alphabet (Google) en Meta (Facebook) doneerden samen meer dan $ 40 miljoen aan Amerikaanse leden van het Congres tijdens de midterm-verkiezingen van 2018. Zo kochten ze immuniteit voor de verantwoordelijkheid voor haatspraak en ‘desinformatie’ op hun platforms. Senator Lindsey Graham ontving meer dan negen ton voor het bijna sanctieloze Big Tech-proces.

Scott Gottlieb, FDA-commissaris van 2017-2019, werd in 2019 bestuurder bij Pfizer. In zijn FDA-rol keurde hij meer dan honderd Big Pharma-medicijnen goed. Dieter Reiter, ex-Monsanto-lobbyist bij EuropaBio van 2018-2020, werd in 2021 senior-adviseur bij de European Food Safety Authority (EFSA) voor pesticide- en gmo-dossiers. Rechter James Robart van Washington keurde Monsanto’s PCB-schikking van $ 185 miljoen goed in de Sky Valley-zaak, dat ondanks kankerschade ver onder de jury-eis van enkele miljarden bleef: hij had banden met Monsanto-advocatenkantoren.

In Europa is het niet veel beter gesteld. De Europese tegenhanger van de Amerikaanse FDA is EFSA, Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid. Zo’n 80% van hun experts heeft industriebanden met Monsanto, Syngenta en Bayer via onderzoeksgeld en consultancybureaus. Wanneer men daarop betrapt wordt, is de morele verontwaardiging voor de bühne echter groot. Wageningen-toxicologe Ivonne Rietjens, die voorzitter is van het EFSA-panel inzake voedseladditieven, beoordeelde aspartaam-(on)veiligheid in voedsel, maar liet intussen haar onderzoek financieren door Nestlé/BASF. Er werden zelfs Kamervragen over gesteld. Maar Rietjens betoonde zich hoogst beledigd toen haar onafhankelijkheid in twijfel werd getrokken. Breed geëtaleerde donaties aan verondersteld goede doelen vormen de voorgeschreven werkelijkheid die het ware doel, belangenverstrengeling met grote bedrijven, moet camoufleren.

De Bigs strijden onderling meedogenloos om territorium, maar vormen een gesloten front tegen wetgever, toezichthouder en maatschappij. Dit circuit blijft in stand, omdat de massa apathisch blijft, gehypnotiseerd door wat de reguliere media schrijven en door hun afhankelijkheid van Bigs-producten. Terugkeer naar regionale, kleinschalige alternatieven bieden hoop. Maar zolang een fundamentele verandering uitblijft, draait dit systeem straffeloos door; met een parasitaire ‘elite’ die de samenleving onder het mom van vooruitgang leegrooft.