Jeroen van den Berg
Het wereldwijde offshore banksysteem dat sinds de jaren zestig bestaat en grotendeels buiten nationale wetgeving opereert, herbergt enorme hoeveelheden kapitaal. Dit financiële schaduwsysteem speelt een cruciale rol in het witwassen van opbrengsten uit criminele activiteiten en het ondersteunen van niet-statelijke actoren. Venezuela fungeert in dit kader niet zozeer als producent, maar als facilitator en knooppunt binnen een netwerk dat ook extremistische organisaties en internationale geldstromen omvat. De Amerikaanse aanpak is een vorm van onconventionele oorlogsvoering die bewust breekt met bestaande internationale regels en instituties, omdat die juist bescherming bieden aan het onderliggende systeem dat bevochten wordt. Daarmee is het een aanval op de financiële en politieke fundamenten van een transnationaal machtsblok. Begrepen moet worden dat de City of London niet slechts een geografische plek is, maar een wereldwijd netwerk van banken, handelsroutes en inlichtingenstructuren die actief zijn in steden als Hongkong, Singapore, Zürich, Tel Aviv en diverse Canadese financiële centra.
De hierboven genoemde operatie werd uitgevoerd door het Amerikaanse Delta Force-elitekorps en ondersteunende lucht- en speciale eenheden die de Venezolaanse president Nicolás Maduro en zijn echtgenote, Cilia Flores, arresteerden en uit hun land verwijderden. De actie werd afgerond binnen ongeveer drie uur en werd geïnitieerd met luchtaanvallen op meerdere strategische locaties in Venezuela, zoals Fort Tiuna en La Carlota, waarna Maduro en zijn vrouw door Amerikaanse manschappen aan boord van een vliegtuig werden gebracht. In de nasleep van de operatie kondigden Amerikaanse senatoren aan dat het doel is om Maduro in de Verenigde Staten te laten berechten voor vermeende misdaden. Vanuit Caracas veroordeelden hoge Venezolaanse functionarissen de actie als criminele militaire agressie en riepen ze op tot verzet tegen wat zij zagen als Amerikaanse inmenging, terwijl andere internationale spelers uiteenlopend reageerden op de operatie.
Trump heeft expliciet afstand genomen van María Corina Machado als mogelijke opvolger van Maduro. Dat is tekenend, omdat zij jarenlang gold als de logische regimechange-kandidaat, van het door de Britten aangestuurde, klassieke kleurenrevolutie-draaiboek. Ondanks deze duidelijke tekenen zien de reguliere media, maar ook grotendeels de alternatieve kanalen, de operatie als een daad met louter imperiale motieven, terwijl die nu juist door Trump wordt bevochten.
De voormalige chef van de Britse inlichtingendienst MI6, Sir John Sawers, reageerde opmerkelijk nuchter op de Amerikaanse operatie in Venezuela en nam expliciet afstand van het gebruikelijke begrip ‘regime change’. Hij stelde vast dat de arrestatie van Nicolás Maduro niet gepaard ging met het ontmantelen van de staatsstructuren, dat het leger intact bleef en dat Washington vrijwel onmiddellijk contact zocht met de vicepresident als (tijdelijke) opvolger. Daarmee erkende hij dat de operatie niet paste binnen het klassieke neoconservatieve draaiboek, maar een andere strategische logica volgde. Deze erkenning is veelzeggend, juist omdat zij komt van iemand die jarenlang onderdeel was van het Britse veiligheids-establishment, en dus bekend is met de werking van informele macht en niet-reguliere operaties. Daarnaast heeft de bekende Amerikaanse neocon John Bolton gezegd dat de operatie in Venezuela niet past binnen het traditionele model van regimewisseling zoals de Verenigde Staten dat eerder doorvoerden in Irak, Libië of Afghanistan.
Parallel daaraan is bekend dat Rusland al langer openlijk wijst op de centrale rol van de City of London in mondiale financiële netwerken waarin offshore-bankieren, witwassen en illegale geldstromen samenkomen. Russische functionarissen, zoals bijvoorbeeld Viktor Petrovitsj Ivanov (voormalig hoofd van de Russische Federale Dienst voor Drugscontrole), hebben al jaren betoogd dat een aanzienlijk deel van het wereldwijde financiële systeem drijft op drugsgelden en schimmige liquiditeit, waarbij Londense structuren als spil fungeren. De reacties op de militaire operatie van de regering Trump van politici, bondgenoten van de City of London en financiële instellingen vormen een kristalheldere aanwijzing waar de werkelijke belangen en loyaliteiten liggen. De paniek is erg groot, protesten en waarschuwingen komen vooral van actoren die economisch verweven zijn met de structuren die nu onder grote druk gezet worden.
- Het artikel gaat hieronder verder -
De Gift Card is een leuke manier om Gezond Verstand een kwartaal of een jaar lang cadeau doen. De Gift Card is digitaal verkrijgbaar én als pasje met daarop een unieke code + een feestelijke cadeau-enveloppe.
Abonnees krijgen 15% korting!
Gezond Verstand 6x cadeau doen
Op papier én digitaal
Normaal €24,- voor abonnees €20,-
Gezond Verstand 24x cadeau doen
Op papier én digitaal
Normaal €80,- voor abonnees €70,-
Hoewel Venezuela beschikt over ’s werelds grootste bewezen oliereserves, verhult dit gegeven een fundamenteel technisch probleem. Het merendeel van deze reserves bestaat uit extra zware ruwe olie uit de Orinoco-gordel, een type olie dat in praktische zin tot de laagste kwaliteitscategorie behoort. Deze olie is zeer stroperig en bevat hoge concentraties zwavel en zware metalen zoals vanadium en nikkel. In onbewerkte vorm is het moeilijk verhandelbaar, omdat het niet kan stromen door pijpleidingen en daardoor veel moeilijker te verwerken is. Om export mogelijk te maken moet de olie eerst worden verdund met lichte koolwaterstoffen of condensaat, of worden opgewaardeerd tot synthetische ruwe olie in gespecialiseerde installaties. Deze technische vereisten maken de Venezolaanse olie-industrie uitzonderlijk kapitaalintensief. Dit ondergraaft het idee dat buitenlandse inmenging primair wordt gedreven door een directe behoefte aan Venezolaanse olie.
De gebeurtenissen rondom Venezuela hebben nog een ander thema, namelijk het vraagstuk van grootschalige verkiezingsmanipulatie en digitale machtsuitoefening. Venezuela is daarbij niet een randspeler, maar een centraal knooppunt in de ontwikkeling en inzet van elektronische stemsystemen die wereldwijd worden gebruikt. In verschillende landen, waaronder de Verenigde Staten, doken getuigenverklaringen op van verkiezingsmedewerkers en waarnemers die melding maakten van onverklaarbare stemverschuivingen, vooraf voorbereide stembiljetten en het vernietigen van digitale stembeelden, zonder dat daar juridische consequenties aan werden verbonden. De herkomst van deze technologie wordt in verband gebracht met Venezuela, niet als zelfstandig initiatief, maar als onderdeel van een bredere samenwerking waarin buitenlandse inlichtingendiensten, politieke bescherming en technologische expertise samenkwamen. In dat licht krijgt de Amerikaanse operatie een extra lading, namelijk het veiligstellen van toegang tot informatie en medewerking die nodig is om een transnationaal netwerk bloot te leggen. Er zijn bronnen die aangeven dat de operatie mede bedoeld is om Maduro te laten getuigen over betrokkenheid van de Democraten bij verkiezingsfraude en drugshandel.
Canada is een vaak onderschatte maar cruciale schakel in de bredere machtsstructuren die rond Venezuela zichtbaar worden. Het land is geen neutrale buitenstaander, maar een operationeel en financieel knooppunt waar politieke legitimiteit, financiële infrastructuur en inlichtingenbelangen samenkomen. Canada is een veilige jurisdictie voor geldstromen, logistiek en technologische activiteiten die elders politiek of juridisch gevoeliger zouden liggen. Met name Toronto fungeert als basis voor offshore-constructies, vastgoedtransacties en corporate structuren die nauw verbonden zijn met Angelsaksische financiële netwerken. Canada wordt ook genoemd in relatie tot verkiezingstechnologie en dataverwerking, waarbij het land fungeert als tussenstation voor bedrijven en systemen die formeel buiten de Verenigde Staten zijn gevestigd, maar wel diep verweven zijn met westerse politieke processen. Canada neemt hierdoor een unieke positie in, politiek loyaal aan de City of London, maar juridisch flexibel genoeg om activiteiten te huisvesten die elders meer weerstand zouden oproepen. Deze rol verklaart waarom Canada herhaaldelijk opduikt in dossiers rond financiële sancties, witwasroutes en digitale infrastructuur, zonder zelf expliciet in het middelpunt van de publieke discussie te staan.
De Venezolaanse ingreep maakt ook duidelijk dat er een interne machtsstrijd is binnen het westerse veiligheidsapparaat, waarin relatief autonome facties binnen onder meer de CIA en MI6 al decennialang samenwerken buiten directe politieke aansturing om. Deze structuren zijn historisch gegroeide netwerken die clandestiene operaties uitvoeren, financiële en criminele (drugs)netwerken tolereren of benutten en via informele allianties beleid vormgeven dat niet altijd samenvalt met dat van gekozen regeringen. De operatie in Venezuela kan geïnterpreteerd worden als een breukmoment. In plaats van de klassieke regimewissel, waarbij staatsinstituties worden ontmanteld en een nieuwe machtselite wordt geïnstalleerd, blijft de Venezolaanse staat grotendeels intact. Juist dit afwijkende karakter is een belangrijke aanwijzing dat de operatie niet tegen Venezuela als land zelf was gericht, maar onder meer tegen delen van het bestaande veiligheids- en inlichtingenapparaat. Trump voert een directe confrontatie met deze facties in de veiligheidsdiensten, die hij beschouwt als een zelfstandig opererende macht binnen de staat.
Door dit alles moet de huidige situatie in Venezuela gezien worden als een zeldzaam strategische kans om het diepgewortelde systeem van illegale financiering en politieke bescherming te ontmantelen, waarbij Venezuela fungeert als een van de belangrijkste schakels in een wereldwijd netwerk dat zich nu onder druk naar andere regio’s probeert te verplaatsen.
De oorlog in Oekraïne bevindt zich in het begin van dit jaar in een fase van relatieve tactische rust, maar strategisch gezien verslechtert de positie van Kiev in rap tempo. Door zware sneeuwval, logistieke beperkingen en de Russisch-orthodoxe kerstperiode is het front tijdelijk iets minder actief, al blijven Russische lucht- en drone-aanvallen op Oekraïense doelen intensief en effectief. Moskou benut deze periode nadrukkelijk om manschappen te hergroeperen en voor de komende maanden offensieve capaciteit op te bouwen. Op meerdere fronten boeken Russische eenheden grote terreinwinst, met name ten noordwesten van Pokrovsk, in de Siversk-regio en rond Koepjansk, waar Rusland inmiddels ook ten westen van de stad oprukt. Voor Oekraïne is de situatie in zowel de Donbas als Zaporizja kritiek, met het vooruitzicht dat het Russische momentum in de winter verder zal toenemen en in het voorjaar kan uitmonden in een grootschalig offensief dat Oekraïne mogelijk definitief breekt.
Politiek en strategisch staat Oekraïne onder grote druk. President Zelenski blijft elke terugtrekking uit de Donbas afwijzen en negeert daarmee signalen vanuit Washington om toe te werken naar een definitieve regeling in plaats van een bevriezing van het conflict. De diplomatieke schijnonderhandelingen zullen waarschijnlijk nog enige tijd voortduren, maar die hebben geen reële impact op het slagveld. Rusland negeert die diplomatieke ruis in toenemende mate en concentreert zich volledig op militaire besluitvorming en operationele voortgang. Voor Oekraïne stapelen personele uitputting, structurele tekorten aan munitie en afnemende buitenlandse steun zich steeds verder op.
– einde artikel –
Je las een Premium artikel uit Gezond Verstand
Volg ons op social media
Kijk en beluister Gezond Verstand via