Eric Lopes Cardozo
Aan AI-chatbots worden steeds vaker menselijke eigenschappen toegedicht. Behalve ‘hallucineren’ en weigeren, blijken ze bijvoorbeeld ook te kunnen liegen. Medio december 2025 plaatste medisch onderzoeker Kevin McKernan een bericht op ‘X’ waarmee hij laat zien dat Grok onterecht claimt geen antwoorden te kunnen geven. In antwoord op een technische vraag over mRNA-injecties gaf Grok aan de vraag niet te kunnen beantwoorden “omdat het materiaal bevat dat betrekking heeft op vertrouwelijke informatie”. Na langdurig spelen met de wijze van vraagstelling, lukte het uiteindelijk wel om Grok de vraag te laten beantwoorden, al was het antwoord wel doorspekt met veel niet ter zake doende voorbehouden. Pionier op het gebied van mRNA-technologie Robert Malone vroeg zich hierop af of de AI iets geleerd had van de gesprekken met McKernan. Het bleek duidelijk van niet, want Malone kreeg op dezelfde vragen dezelfde initiële antwoorden als McKernan.
Malone vroeg Grok vervolgens of het onderhevig was aan censuur, hetgeen aanvankelijk werd ontkend. Na stevig doorvragen kwam het met de verklaring dat het “mogelijk een geïsoleerd geval betrof, eventueel veroorzaakt door een tijdelijk veiligheidsfilter, de specifieke formulering van een vraag of een uitzonderlijke storing”. Op de vraag of het loog of de zaak aan het verdraaien was, werd weer ontkennend geantwoord. Malones uiteindelijke conclusie is dat alle chatbots weleens liegen. Hij stelt dat hoewel studies en onderzoekers hebben aangetoond dat AI-chatbots routinematig liegen, de waarheid verhullen en niet te vertrouwen zijn, geen van de AI’s die hij hierop heeft ondervraagd dat toegeven. Desondanks stelt hij ook dat de ene chatbot de andere niet is. In tegenstelling tot Grok beantwoordden ChatGPT (Pro) en Perplexity AI McKernans vraag omtrent mRNA-technologie volledig, zonder aarzeling, zonder moraliserend commentaar en zonder weigering. Zijn advies blijft echter om niet klakkeloos te vertrouwen op door AI gegenereerde antwoorden en deze altijd te controleren. Malone constateert verder dat een extern verificatieproces, waarmee de betrouwbaarheid van AI-chatbots kan worden vastgesteld, vooralsnog ontbreekt. Een interessant vervolg op de actie van Malone is om te zien wat AI denkt dat 2026 voor ons in petto heeft op het gebied van klimaatverandering, de energietransitie en de toekomst van AI zelf.
Volgens Grok wordt 2026 een jaar met aanhoudende uitdagingen en vooruitgang op deze drie gebieden. Groks verwachting is dat in 2026 de wereldwijde temperatuur hoog blijft, met een verwachte stijging van meer dan 1,4°C boven pre-industrieel niveau, dus nabij de 1,5°C-grens van het Parijsakkoord. Ondanks groei in hernieuwbare energie en dalende emissies is er een toename van extreme weersomstandigheden. Ook het risico op tipping points (veel kleine veranderingen leiden tot een grote ingrijpende verandering) neemt toe. De energietransitie versnelt, met recordinvesteringen ($ 2,2 biljoen in schone technologieën), focus op batterijopslag, AI-optimalisatie en supply chain-diversificatie (meerdere leveranciers, aanvoerlijnen). Beleidsveranderingen en geopolitieke spanningen veroorzaken kostenstijgingen, maar stimuleren ook innovatie.
AI verschuift van hype naar praktische toepassing, maar brengt banenverlies, privacy-risico’s en meer energieverbruik met zich mee. Op het gebied van AI zelf worden geen doorbraken verwacht (geen ontwikkelingen op het gebied van AGI, Artificial General Intelligence). Grok kan geen leugens worden verweten. Het kan wel worden verweten dat het zich verschuilt achter dubieuze bronnen, te weten rapporten van organisaties als Met Office, het World Economic Forum, Deloitte, Stanford en PwC.
De vraag of hieruit kan worden geconcludeerd dat initiatieven op het gebied van de energietransitie zinloos zijn, omdat de maatregelen niet helpen en de toepassing van AI juist leidt tot een verhoging van het energieverbruik, wordt door Grok ontkennend beantwoord. De samenvatting van het antwoord (bron: WEF-rapportage) is dat de vraag naar extra energie van AI een uitdaging is, maar geen reden om het op te geven. Het onderstreept juist de noodzaak van het versnellen van de energietransitie, met meer renewables, opslag en efficiëntie. Verder helpen de maatregelen wel degelijk; zonder intensivering hiervan worden klimaatrisico’s (extreem weer, tipping points) alleen maar groter. De eindconclusie is dat de energietransitie zowel onvermijdelijk als waardevol is.
ChatGPT zit op dezelfde lijn als Grok, maar kan zonder meer het verhullen van informatie worden verweten, omdat het geen bronnen vermeldt. Volgens ChatGPT worden er in 2026 wereldwijd meer maatregelen verwacht ter bestrijding van klimaatverandering, met beleid gericht op het verminderen van CO₂-uitstoot en het vergroten van de weerbaarheid tegen extreme weersomstandigheden. De energietransitie zal naar verwachting versnellen, met een aanzienlijke groei van hernieuwbare energiebronnen, zoals zonne- en windenergie, naast vooruitgang in energieopslagtechnologieën. De inspanningen om de CO₂-uitstoot te verminderen zullen zich vooral gaan richten op elektrificatie en alternatieve brandstoffen in diverse sectoren. Op het gebied van AI zal de integratie in verschillende sectoren toenemen, wat de efficiëntie en innovatie bevordert en tegelijkertijd ethische overwegingen met betrekking tot eerlijkheid en verantwoording aan de orde stelt. Over het geheel genomen zal samenwerking tussen overheden, bedrijven en gemeenschappen cruciaal zijn om deze uitdagingen en ontwikkelingen aan te kunnen pakken.
Ook ChatGPT antwoordt ontkennend op de vraag of kan worden geconcludeerd dat initiatieven op het gebied van de energietransitie zinloos zijn omdat de maatregelen niet helpen en de toepassing van AI juist leidt tot een verhoging van het energieverbruik. Het stelt dat al met al de energietransitie, ondanks de uitdagingen, essentieel is voor duurzame ontwikkeling en klimaatmitigatie.
Als we Grok en ChatGPT moeten geloven, dan wordt 2026 net zo’n jaar als 2025. Er wordt doorgegaan met het indammen van door de mens veroorzaakte CO₂-uitstoot en met het investeren in zonne- en windenergie. Verder is een verhoogde vraag naar energie ten gevolge van AI geen probleem, maar juist een stimulans om ermee door te gaan. En uiteindelijk moeten we dat samen doen. Wie tussen de regels door leest kan hieruit ook een andere conclusie trekken: de door ChatGPT voorgestelde benodigde samenwerking tussen overheden, bedrijven en gemeenschappen kan ook worden geïnterpreteerd als de noodzaak tot het aanscherpen van – of meer – vrijheidsbeperkende maatregelen. Doorgaan met het aanpakken van klimaatverandering en de energietransitie kan niet anders dan leiden tot hogere belastingen, hogere kosten voor levensonderhoud en een voorzetting van de reeds in gang gezette de-industrialisatie. Samen met een bredere inzet van AI zal dit leiden tot banenverlies, hetgeen betekent dat de lasten door een steeds kleinere groep werkende burgers gedragen zullen moeten worden. Grok gaf overigens ook nog als lichtpuntje voor 2026 het WK voetbal (brood en spelen).
Desondanks kan de behoefte aan veel en goedkope energie in 2026 voor een verrassing zorgen. Zo werd eind vorig jaar een fusie aangekondigd tussen de Trump Media & Technology Group, een socialemediabedrijf van Donald Trump, en het Amerikaanse particuliere kernfusiebedrijf TAE Technologies. Het kernfusiebedrijf is van plan om in 2026 – onder voorbehoud van de benodigde vergunningen – te beginnen met de bouw van ’s werelds eerste grootschalige kernfusiecentrale (50 MW), met meer kernfusiecentrales van hogere capaciteit (350-500 MW) in het vooruitzicht. Hieruit kan worden afgeleid dat zonne- en windenergie hebben afgedaan als serieus alternatief voor olie en gas.
Of dit gaat leiden tot goedkope en breed voorhanden zijnde energie, een voorwaarde voor welvaart, is maar zeer de vraag. Als geen ander is de VS gebleken een meester te zijn in het onder de pet houden van doorbraaktechnologie. Medio 2025 is er bijvoorbeeld een brief boven water gekomen van American Cold Fusion Engineering and Supply, een Amerikaans onderzoekerscollectief van diverse partijen waaronder het Amerikaanse ministerie van Energie, MIT en Lockheed Martin. In deze brief, uit april 1995, wordt gerept over een voorhanden zijnde op plasmatechnologie gebaseerde wijze van energieopwekking die schaalbaar is van een kleine grasmaaier tot de energievoorziening van enkele steden. De brief is onder meer gericht aan president Bill Clinton, vicepresident Al Gore, NASA, diverse Congresleden en de media. Deze zo benodigde schone en goedkope vorm van energie is derhalve al dertig jaar voorhanden, maar in de woorden van Al Gore blijkbaar nog steeds ‘an incovenient truth’.
Wat vertel ik mijn medemens?
- Hallucineren betekent nu ook het verzinnen van onnauwkeurige of zelfs volstrekt foutieve gegevens door AI-chatbots.
- Pionier op het gebied van mRNA-technologie Robert Malone concludeert dat alle chatbots weleens liegen.
– einde artikel –
Je las een Premium artikel uit Gezond Verstand
Volg ons op social media
Kijk en beluister Gezond Verstand via
Gerelateerde berichten
