Skip to main content Scroll Top

Burgerberaad klimaat bepleit vergroting staatsmacht

129 Burgerberaad klimaat bepleit vergroting staatsmacht
Burgerberaad klimaat bepleit vergroting staatsmacht

Tjeu Lemmens

Op 1 december heeft het Nationaal Burgerberaad Klimaat (NBBK) zijn adviesrapport overhandigd aan het kabinet. Het NBBK bestond uit een groep van 175 “wijze en moedige mensen” die door de overheid waren geselecteerd om in zeven weekendbijeenkomsten tussen januari en september 2025 tot niet-bindende aanbevelingen voor klimaatmaatregelen te komen. De ‘onafhankelijke’ voorzitter werd aangesteld door de regering en niet gekozen door of uit de deelnemers. De groep werd gepresenteerd als een afspiegeling van álle Nederlanders – “Nederland in het klein”. Het eindrapport werd in Madurodam aangeboden aan demissionair premier Dick Schoof, en de demissionaire ministers Sophie Hermans van Klimaat en Groene Groei en Frank Rijkaart van Binnenlandse Zaken. In GV#107 is een analyse gepubliceerd van de wijze waarop het NBBK werd samengesteld en zijn enkele verwachtingen uitgesproken over werkwijze en onafhankelijkheid van de adviezen. Dit artikel is een vervolg op deze eerdere analyse.
Dit artikel is alleen voor abonnees
Word nu abonnee van Gezond Verstand Magazine

Kies uit een jaar– of kwartaalabonnement en ontvang de meest kritische en onafhankelijke kijk op actuele onderwerpen.
Wil je liever digitaal lezen? Voor slechts €60 per jaar heb je al een digitaal abonnement.
Je krijgt na je bestelling direct toegang tot alle uitgaven op de website.

De adviezen zijn gegroepeerd in de categorieën die in de door de regering verstrekte opdracht genoemd werden: eten, spullen gebruiken, reizen en algemeen. Tijdens de laatste weekendbijeenkomst heeft het burgerberaad gestemd over 23 mogelijke aanbevelingen die de deelnemers hadden opgesteld, gebaseerd op “ervaringen en wijsheid in de groep en verdiepende gesprekken met elkaar en met deskundigen”. Een advies werd aangenomen wanneer meer dan 74% van de deelnemers vóór was. Dat gold voor 13 van de 23 adviezen. De overige 10 kregen meer dan de helft van de stemmen maar dat aantal bleef onder de vereiste drempelwaarde, en deze zijn opgenomen “als uitnodiging voor politieke en maatschappelijke dialoog”. Hieronder volgt een greep uit de 13 aangenomen adviezen.

Gemeenten moeten voedselverspilling tegengaan en daarvoor een beleidsplan opstellen. Een nieuwe wet moet voedselverspilling voorkomen door de horeca te verplichten klanten doggybags te geven, en supermarkten moeten bederfelijk voedsel niet weggooien maar afprijzen of aan voedselbanken geven. Om deze voedseltransitie te coördineren moet een speciaal deltacommissariaat worden opgericht. Op voedselverpakkingen moet de aanduiding van de houdbaarheidsdatum versimpeld worden: een groen handje betekent ‘niet meteen weggooien maar ruik en proef’; rood duidt erop dat het verpakte voedsel ziekmakend kan zijn. De reductie door de voedselmaatregelen van de vermeende boosdoener van klimaatverandering, CO₂-uitstoot, hebben deskundigen doorgerekend en bedraagt 1,8 tot 3 megaton wereldwijd. Daarnaast leiden de maatregelen tot kostenbesparing, sociaal-maatschappelijke voordelen en minder water- en landgebruik en stikstofuitstoot, aldus het eindrapport. Het voedselgedrag van burgers dient veranderd te worden door voorlichtingscampagnes. Schoolkinderen dienen onderricht te krijgen over het belang dat thuis ‘duurzaam’ voedsel op tafel komt. Daarmee worden voedsel- en milieuadviezen verward met klimaatbeleid.

Het NBBK wil dat de fiscus of het UVW een toeslag uitkeert aan burgers met klimaatvriendelijk gedrag. Daartoe moeten spullen die slecht zijn voor het klimaat belast worden met extra heffingen. Alle volwassen Nederlanders ontvangen maandelijks een evenredig en belastingvrij deel uit de “grote pot” gevuld met deze heffingen. Omdat arme burgers minder spullen kunnen kopen houden zij netto meer over en “dit is eerlijk” want zij kunnen zo meer besteden, aldus het NBBK-adviesrapport. Om effectief te zijn moet de heffing EU-breed worden ingevoerd.

Ook met internationaal reizen moet de Nederlandse overheid zich bemoeien, vindt het NBBK. De btw op internationale treinreizen moet worden afgeschaft en op kerosine – de brandstof voor vliegtuigen – moeten mondiaal accijnzen worden ingevoerd om treinreizen te bevorderen, zodat in 2030 tenminste 20% meer mensen de trein nemen. Binnen Nederland moet het autogebruik worden teruggedrongen door het bevorderen van thuiswerken en wonen in de buurt van de werklocatie. Woon-werkverkeer per fiets dienen werkgevers te stimuleren door voor elke kilometer een belastingvrije vergoeding van € 0,50 te geven. De “klimaatwinst” voor heffingen op spullen en vliegreizen is eveneens modelmatig en bedraagt respectievelijk 3 en 4 megaton CO₂-reductie wereldwijd.

Het verdrijven van de industrie uit Nederland lijkt het NBBK te willen stimuleren door het bouwen van nieuwe woonwijken op voormalige industrieterreinen. “Hiermee groeien steden niet in oppervlakte dus gaat er geen groen verloren.” Voorts lijkt het burgerberaad gecharmeerd van de 15-minutenstad, want mensen moeten op een kluitje gaan wonen doordat, onder overheidsregie, woningen worden gebouwd binnen bestaande bebouwing. Door deze zogenoemde “inbreiding” zijn de afstanden kort en kunnen die per fiets of te voet worden afgelegd, en wordt openbaar vervoer toegankelijker. Geruststellend wordt hieraan toegevoegd: “Autorijden wordt niet compleet uitgebannen.”

129 Burgerberaad klimaat bepleit vergroting staatsmacht

De stemming over de adviezen gebeurde niet anoniem, verstopt “achter een schermpje”. De deelnemers brachten in het openbaar hun stem uit door in een van drie vloercirkels te stappen: “vóór, tegen of ergens daar tussenin… zichtbaar, voelbaar, bijna tastbaar verbonden”. Percentages over stemonthoudingen zijn in het eindrapport niet terug te vinden. Per advies staan twee percentages onder de codes ‘YAY’ en ‘NAY’, die nergens worden verduidelijkt. In een bijlage blijkt dat YAY voor betekent en NAY tegen. Kennelijk zijn de “ergens daar tussenin”-stemmen bij de voor-percentages geteld. Een stemprocedure waarin iedere deelnemer kan zien wat anderen stemmen is voor beïnvloeding vatbaar, want het is een natuurlijke neiging van de mens zich bij de winnaars te voegen.

Van de 175 deelnemers hebben er 18 sinds de aftrap in januari 2025 het burgerberaad verlaten. In GV#107 werd voorspeld dat zich onder de 175 deelnemers acht tot negen klimaatsceptici zouden bevinden, gevolgd door de vraag: “Wat gebeurt er met de deelnemers die sceptisch zijn over het klimaatbeleid?” Het antwoord luidde dat de kans groot zou zijn dat zij gaandeweg uit het burgerberaad zouden worden weggepest. Inderdaad bleken zeven deelnemers klimaatsceptici te zijn, van wie zes zich voortijdig terugtrokken omdat hun kritische geluiden niet werden geduld, nagenoeg het aantal dat werd voorspeld.

De aanbevelingen zijn niet bindend, hoewel het klimaatpanel ze presenteert alsof het beslissingsbevoegdheid heeft. Dat blijkt uit zinsneden als: “Dit doen we door aan te moedigen dat…; Nederland moet duurzamer voedsel gaan consumeren…; Wij willen een eerlijke vrije markt behalen met prijssturende maatregelen…; We streven naar een toekomst waarin waterbewustzijn vanzelfsprekend is.”

Sommige adviezen vereisen internationale of zelfs mondiale overeenstemming. Kennelijk weet het NBBK niet dat het aantal landen dat lak heeft aan klimaatbeleid gestaag toeneemt en leeft het in de illusie dat Nederland een grootmacht en nog steeds een gidsland is. Voorts vereist invoering van de aanbevelingen – geheel of gedeeltelijk – een aanzienlijke groei van het aantal uitvoeringsambtenaren om burgers en bedrijven te controleren op naleving van de ingevoerde wetten.

Het WEF-adagium “you will own nothing and be happy” klinkt door in het adviesrapport: “Wij willen dat het in Nederland normaal, makkelijk en aantrekkelijk wordt om spullen te delen in plaats van te bezitten.” Ook roept het rapport de vraag op of nagedacht is over de te hanteren meetmethoden. Hoe wordt bijvoorbeeld de hoeveelheid uitstoot van een agrarisch bedrijf gemeten om het aantal uitstootrechten te bepalen dat een boer moet kopen? Is dat door het aantal landbouwmachines op het erf te tellen, of de hoeveelheid gekochte diesel, dient de omvang van de landbouwgrond als maatstaf, het aantal koeien, een gewogen gemiddelde van deze parameters of worden onbetrouwbare modellen ingeschakeld?

De inleiding van het adviesrapport is doorspekt met emoties opwekkende prietpraat, kletskoek en borstklopperij. Over het kiezen via de voor-, tegen- of “ergens daar tussenin”-cirkels wordt gezegd: “Met elke stap naar voren of achteren lieten we zien waar ons hart en hoofd naartoe trokken… Eerst aarzelend, schuifelend… Maar snel steeds steviger, alsof de vloer onder ons een belofte deed om ons te dragen… het maakte niet uit waar iemand ging staan… Want in dat moment telde vooral dát we er stonden. Wat mochten we daar trots op zijn.”

Het totale proces van instelling tot eindrapport van het NBBK laat zien dat we te maken hebben met een door de overheid geënsceneerde schijnvertoning om democratische besluitvorming te fingeren, en toont aan dat de democratie in Nederland zich in een verregaande staat van ontbinding bevindt. Nieuwe wetten, die de staatsmacht vergroten en burgerrechten reduceren, kunnen met verwijzing naar dit rapport ingevoerd worden met als onderbouwing: “Onze besluiten zijn in lijn met de adviezen van alle burgers van Nederland samen.” Bij de in ontvangstneming van het rapport hintte Schoof hierop door te stellen dat alle geluiden in Nederland aan bod waren gekomen. Het woord ‘samen’ komt 29 keer voor in het adviesrapport. De afgelopen vijf jaar is duidelijk geworden dat ‘samen’ een eufemisme is voor overheidsdwang. Het eindrapport van het Nationaal Burgerberaad Klimaat is een pleidooi voor een sterke uitbreiding van de staatsmacht. Het uiteindelijke resultaat is een hardvochtige overheid ondersteund door een massaal leger van meedogenloze ambtenaren die ‘gewoon hun werk doen’ door orders op te volgen en wetten uit te voeren.

– einde artikel –

Je las een Premium artikel uit Gezond Verstand

Volg ons op social media

Kijk en beluister Gezond Verstand via

X


Dit artikel is alleen voor abonnees
Login als abonnee of abonneer je om onbeperkt alle artikelen te lezen.
Word nu abonnee van Gezond Verstand Magazine

Kies uit een jaar– of kwartaalabonnement en ontvang de meest kritische en onafhankelijke kijk op actuele onderwerpen.
Wil je liever digitaal lezen? Voor slechts €60 per jaar heb je al een digitaal abonnement.
Je krijgt na je bestelling direct toegang tot alle uitgaven op de website.

Gerelateerde berichten

Privacybeleid
Wanneer u onze website bezoekt, dan kan deze informatie via je browser opslaan voor specifieke services, meestal in de vorm van cookies. Hieronder kunt je je privacyvoorkeuren wijzigen. Houd er rekening mee dat het blokkeren van cookies van invloed kan zijn op je ervaring op onze website en de diensten die we aanbieden.