fbpx
Scroll Top

EU-AI-wet, instrument voor censuur en controle

82 EU AI wet instrument voor censuur en controle min

Von der Leyen-censuur

EU-AI-wet, instrument voor censuur en controle

Tjeu Lemmens

Op 11 januari jl. publiceerde het World Economic Forum (WEF) het jaarlijkse Global Risk Report dat een overzicht geeft van de belangrijkste korte- en langetermijnbedreigingen voor de wereldbevolking. Dit rapport voor 2024 plaatst de verspreiding van mis- en desinformatie gegenereerd met kunstmatige intelligentie bovenaan de ranglijst. Op de tweede plaats komen extreme weersomstandigheden als gevolg van klimaatverandering en op de derde maatschappelijke polarisatie. De reden voor het WEF – dat z’n bevindingen baseert op de meningen van meer dan 1.400 ‘risico-experts’ – om mis- en desinformatie bovenaan te plaatsen is dat dit soort informatie maatschappelijke en politieke kloven zal vergroten en kan “leiden tot onrust, variërend van gewelddadige protesten tot ‘haatmisdrijven’”.
Dit artikel is alleen voor abonnees
Login als abonnee of abonneer je om onbeperkt alle artikelen te lezen.
Word nu abonnee van Gezond Verstand Magazine

Kies uit een jaar– of kwartaalabonnement en ontvang de meest kritische en onafhankelijke kijk op actuele onderwerpen.
Wil je liever digitaal lezen? Voor slechts €60 per jaar heb je al een digitaal abonnement.
Je krijgt na je bestelling direct toegang tot alle uitgaven op de website.

Op de WEF-bijeenkomst gehouden van 15-19 januari jl. in Davos herhaalde Ursula von der Leyen in zwaar aangezette bewoordingen de boodschap van het Risk Report: “Desinformatie is de grootste bedreiging voor de democratie.” Von der Leyen mag dat zeggen want zij wordt verondersteld als ongekozen leider van de EU van wanten te weten, en behoort tot de kliek van door WEF-voorman Klaus Schwab in het zenit gehesen ‘wereldleiders’, waarbij mislukkingen in de Duitse politiek er niet toe doen.

Ondertussen hebben de Europese ‘wereldleiders’ er wat op gevonden om het monster van de mis- en desinformatie te temmen. Dat is de invoering van regelgeving in de vorm van een EU-wet op de kunstmatige intelligentie, de EU-AI-wet. Daarbij gaan de EU-bewindvoerders er prat op met die wet wereldwijd haantje de voorste te zijn, net als met de geldverslindende energietransitie. De EU-AI-wet is de allereerste uitgebreide wet in zijn soort ter wereld. Deze ligt al behoorlijk op stoom en zal naar verwachting medio 2026 in werking treden. De EU benadrukt dat regulering noodzakelijk is omdat “bepaalde toepassingen van AI een potentiële bedreiging vormen voor de rechten van burgers en de democratie”, terwijl burgers, overheden en bedrijven erop moeten kunnen vertrouwen dat AI-producten veilig zijn. Om die veiligheid te waarborgen, zo wordt gesteld, is toezicht op het naleven van de regels noodzakelijk. Daartoe wil de EU een toezichthoudende instantie instellen met bevoegdheden om zware boetes op te leggen.

Vanaf eind 2022 heeft kunstmatige intelligentie stormenderhand de aandacht van de media en daarmee ook van het grote publiek veroverd. Dit loopt parallel met de razendsnelle ontwikkelingen van de EU-AI-wet, wat doet vermoeden dat de media-aandacht geënsceneerd is om angst voor deze ‘nieuwe’ technologie op te roepen bij burgers. Om de noodzaak van invoering van deze wet te onderbouwen worden vooral de gevaren van AI voor de veiligheid van gewone burgers voor het voetlicht gebracht. Tot die gevaren behoren misleiding en oplichting door criminelen, ‘cybercrime’. Met AI kan het stemgeluid van mensen levensecht nagebootst worden en die gekloonde stem kan teksten uitspreken die in werkelijkheid nooit gezegd zijn: een goudmijn voor kwaadwillenden. Zelfs kunnen de lipbewegingen in een video die horen bij de gekloonde woorden, worden nagebootst, zoals in een oud fragment uit de oudejaarsconference van de inmiddels veertig jaar geleden overleden conferencier Wim Kan werd getoond.

In het brandpunt van de belangstelling in het afgelopen jaar stond ChatGPT, een AI-toepassing van het bedrijf OpenAI. Die toepassing kan een redelijk consistent verhaal in elkaar knutselen, dat nauwelijks te onderscheiden is van een door een mens geschreven verhaal. Hoewel deze taalrobot in de media gepresenteerd wordt als het neusje van de AI-zalm is de technologie vooral mogelijk door supersnelle zoekmachines, de gigantische opslagcapaciteit van computers en supersnelle internetverbindingen. Hiermee vergeleken vormt het gebruikte taalmodel een flinterdun toplaagje.

– Het artikel gaat verder onder de afbeelding –

82 EU AI wet instrument voor censuur en controle min

Ook Nederlandse bewindslieden laten over de AI-wet van zich horen. Dat de minister van Economische Zaken en Klimaat zegt dat de AI-wet overheden in staat stelt om de ontwikkeling te sturen “volgens de wenselijke normen in onze maatschappij”. Dit is een overduidelijke vingerwijzing dat de AI-wet en de optuiging van de voor handhaving noodzakelijke instanties niet als hoofddoel hebben burgers te beschermen, maar om censuur en controle uit te oefenen. Dit wordt nog eens versterkt door de uitspraak van de staatssecretaris van Koninkrijksrelaties en Digitalisering dat het een overheidsplicht is om de risico’s van inzet van AI-technologie en de handhaving van de regels scherp in de gaten te houden. Terwijl de bewindslieden het hebben over bescherming van de burgers tegen kwaadwillige toepassingen, dienen we op onze hoede te zijn, want de ervaring heeft inmiddels geleerd dat regelgeving die beoogt burgers te beschermen, uitdraait op vrijheidsberoving en stevige controles, tot discriminatie aan toe, met de zinloze vrijheidsbeperkingen die de overheid de complete bevolking oplegde tijdens de uit de duim gezogen coronapandemie als meest flagrant voorbeeld.

Het stormachtige verloop van de AI-ontwikkelingen is volgens de EU-bewindvoerders een belangrijke drijfveer voor regelgeving. De eerdergenoemde staatssecretaris doet daarbij de volgende duit in het zakje: “Je moet deze vormen van AI van een ‘keurmerk’ voorzien, voordat je die mag gebruiken.”, want net als medicijnen en auto’s dient ook AI van tevoren getest te worden. De staatssecretaris pleit, onder het mom burgers te beschermen tegen fysieke en psychische schade, voor rigoureuze staatscontrole op AI.

Dat de ontwikkelingen van de AI-technologie stormachtig zouden verlopen is lariekoek, want voortgang in technologie gaat altijd geleidelijk en soms met horten en stoten. Het is vooral de overstelpende publiciteit, geïnitieerd door de EU-bovenbazen en andere belanghebbenden, die de indruk geeft dat de ontwikkelingen razendsnel verlopen. Uit de wijze waarop reguliere media berichten over AI blijkt dat het fenomeen al dan niet moedwillig omgeven wordt met een waas van mystiek.

- Het artikel gaat hieronder verder -

Je leest een artikel uit Gezond Verstand #82

In dit nummer onder meer:

CO2-reductie leidt naar de middeleeuwen
EU-AI-wet, instrument censuur en controle
Verkiezingen Taiwan geen anti-China-resultaat
Vals onderzoek creëert voorgeschreven werkelijkheid
Verslagen stuurloos Oekraïne vecht door

Door al die mystificatie en vreeswekkende berichten over verlies van banen en robots die weldra slimmer en creatiever zullen zijn dan mensen, realiseert het grote publiek zich niet hoe beperkt hedendaagse AI-systemen zijn. Om mystiek en angsten te temperen is het nuttig om enkele principes van het containerbegrip AI te belichten.

Zodra digitale computers het licht zagen werden sommige wetenschappers geprikkeld om te onderzoeken in hoeverre zij geprogrammeerd konden worden om taken uit te voeren die mensen als intelligent beschouwen. Rond 1955 leidde dit tot het vakgebied van de kunstmatige intelligentie dat vele nuttige toepassingen ontwikkelde, zoals spellings- en grammaticacheckers, vertaalprogramma’s, navigatiesystemen en schaakcomputers. Veel banen verdwenen en veel nieuwe banen ontstonden. AI-systemen verschillen van conventionele computersystemen. Het verschil is niet te achterhalen uit de taken die de computer of de daaraan gekoppelde machine (robot) uitvoert. Bij AI is software bestaande uit een reeks van rekenkundige instructies – algoritme genoemd – vervangen door niet-specifieke instructies die gevoed worden met heel veel voorbeelden om bijvoorbeeld vogelsoorten te herkennen.

Zo’n AI-systeem kan worden geïntegreerd in een verrekijker, zoals onlangs werd gepresenteerd op een in Las Vegas gehouden Techbeurs. Men spreekt van machine learning en van deep learning in het bijzonder wanneer het AI-systeem bestaat uit neurale netwerken die pogen de werking van het menselijk brein na te bootsen. Het vele onderzoek van de afgelopen 25 jaar was cruciaal voor wat nu gezien wordt als stormachtige ontwikkelingen in natuurlijke taalverwerking en spraak- en beeldherkenning. AI-systemen werken niet feilloos. Hoe meer voorbeelden zijn ingevoerd in het systeem hoe kleiner de kans op fouten. De uitkomst hangt af van de gekozen voorbeelden zodat zelfs doorgewinterde computerexperts geen uitsluitsel kunnen geven hoe een AI-systeem op de diepste niveaus exact werkt, hetgeen bijdraagt aan de algemene mystificatie.

Dat de verspreiding van onwelgevallige informatie de WEF-ranglijst van bedreigingen aanvoert laat zien dat de EU-AI-wet helemaal niet bedoeld is om burgers te beschermen. Of men moet beschermen lezen als dat burgers onthouden dienen te worden van alle feiten en meningen die niet door EU-politici zijn goedgekeurd. Via controlerende instanties gaat de EU bepalen welke informatie voldoet aan de officiële waarheid. Daarmee is de EU-AI-wet vooral een instrument voor censuur en controle.

Maar er gloort hoop. Ongekozen wereldleiders zijn behept met enkele beperkingen, zoals dat zij menen voorbeschikt te zijn om het lot van de toekomstige wereld te bepalen – zij besturen imaginaire realiteiten en zien niet dat de wereld bevolkt wordt door talloze mensen die waarden vertegenwoordigen die botsen met de hunne. Die horde zal vroeg of laat in verzet komen en de zelfbenoemde wereldleiders van de troon stoten, zoals zo vaak in de geschiedenis is gebeurd.

– einde artikel –

Je las een gratis artikel uit Gezond Verstand

Volg ons op social media

Kijk en beluister Gezond Verstand via

X


Dit artikel is alleen voor abonnees
Login als abonnee of abonneer je om onbeperkt alle artikelen te lezen.
Word nu abonnee van Gezond Verstand Magazine

Kies uit een jaar– of kwartaalabonnement en ontvang de meest kritische en onafhankelijke kijk op actuele onderwerpen.
Wil je liever digitaal lezen? Voor slechts €60 per jaar heb je al een digitaal abonnement.
Je krijgt na je bestelling direct toegang tot alle uitgaven op de website.

Gerelateerde berichten

Privacybeleid
Wanneer u onze website bezoekt, dan kan deze informatie via je browser opslaan voor specifieke services, meestal in de vorm van cookies. Hieronder kunt je je privacyvoorkeuren wijzigen. Houd er rekening mee dat het blokkeren van cookies van invloed kan zijn op je ervaring op onze website en de diensten die we aanbieden.