fbpx
Scroll Top

Media aan de leiband (Tjeu Lemmens)

censuur msm media
Media aan de leiband

Tjeu Lemmens

De media worden vaak de ‘vierde macht’ genoemd, naast de drie staatsmachten, of trias politica, bestaande uit de uitvoerende, wetgevende en rechterlijke macht, waartussen stevige scheidingsmuren (zouden moeten) staan. Het controleren van overheidsinstituties – alsook andere machtige organisaties; financiële instellingen, business giganten en NGO’s – werd lang algemeen gezien als de kerntaak van onafhankelijke journalisten, onder het motto dat zij de waakhonden zijn van de democratische rechtsstaat.
V

anuit dat denkkader verbaast menigeen zich over de eenzijdige berichtgeving aangaande Covid-19 en klimaatverandering. Het lijkt alsof onzichtbare krachten de toetsenborden van reporters en redacties aansturen. Steeds dezelfde namen, gezichten en instituties, die eindeloos hun mantra’s en onheilspellende boodschappen over het volk mogen uitstrooien. Deskundigen met een onberispelijke staat van dienst, die feiten aandragen en nieuws anders interpreteren dan wat binnen de officieel goedgekeurde kaders valt, worden uit de reguliere media geweerd. Erger nog; zij worden zelfs beschimpt, de mond gesnoerd en belachelijk gemaakt.

Intuïtief voelt een deel van de burgerij dat hier iets niet klopt. Het ongenoegen uit zich in vreedzame demonstraties en soms in het uitjouwen van reporters die ter plekke verslag uitbrengen. Zulk gedrag wordt vervolgens door autoriteiten en media breed uitgemeten als ‘aantasting van de rechtsstaat’. Dat is onzin. Een rechtsstaat is een staat waarin burgers worden beschermd tegen de macht van de staat. Dat is bittere noodzaak, want tegen de bevoegdheden van het staatsapparaat – ambtenarij, politie, leger – staat de burger weerloos. Alleen autoriteiten kunnen de rechtsstaat schenden. Burgers die zich individueel of in een groep, met verbaal of fysiek geweld keren tegen andere burgers, schenden de rechtsstaat niet. Een dergelijke bewering is een draconische omkering van de werkelijkheid – gericht op het beknotten van grondrechten. De media riepen zulke valse sentimenten op na de moord op misdaadjournalist Peter R. de Vries. Het AD (7 juli 2021) poneerde zelfs met veel gevoel voor retoriek dat met het pistoolschot “de onderwereld de rechtsstaat midscheeps raakte.” Lariekoek. Zo’n redenering is bedoeld om de geesten van mensen klaar te stomen voor een overheid die rigoureuze systemen opzet om burgers verregaand te kunnen controleren onder het mom van ‘het beschermen van de rechtsstaat’. Het samenspannen van de media met dergelijke doelen nastrevende autoriteiten is symptomatisch voor het ethische verval van wat ooit kwaliteitsjournalistiek werd genoemd.

Om te begrijpen hoe het zover heeft kunnen komen, is het nuttig om met zevenmijlslaarzen door de geschiedenis te stappen, te beginnen met de bezetting van ’40-’45. Destijds verspreidden reguliere kranten kritiekloos de abjecte leugens van de bezetter, tot grote ergernis van gewetensvolle journalisten. Om tegenwicht te bieden richtten sommigen alternatieve kranten op. Die verspreidden volgens de autoriteiten onjuiste berichten. Ze werden illegaal verklaard en onderworpen aan de hoogste graad van censuur; de doodstraf. Na de bevrijding transformeerden enkele van deze verzetskranten, zoals het Parool, Vrij Nederland en Trouw, zich tot reguliere kranten. Vanuit de gedachte “nooit meer een fascistisch totalitair regime!” waren redacties decennialang buitengewoon alert op kwade bedoelingen van machthebbers, inclusief de intenties van de eigenaren van de media waarvoor ze werkten. Daartoe werden statuten opgesteld die de onafhankelijkheid van redacties moesten garanderen.

censuur msm media

In de afgelopen drie decennia heeft zich in vrijwel alle landen ter wereld een omwenteling voltrokken waarbij het begrip handelswaar steeds ruimer werd geïnterpreteerd. Nutsvoorzieningen, zoals gas, water en elektriciteit, werden opgekocht door de hoogste bieder. Zo ook dagbladen, tijdschriften en tv-zenders. Voor de Nederlandse media heeft dit ertoe geleid dat nagenoeg alle kranten en tijdschriften in handen kwamen van twee schatrijke Belgische families. De directies van deze mediaconglomeraten worden gevormd door een raad van bestuur, afdelingsdirecteuren en de hoofdredacteuren van de dagbladen. Een duidelijke vermenging van bedrijfsvoering enzeggenschap over de informatie die de burgers wordt  aangeboden – dan wel onthouden.

De wil van de eigenaren sijpelt via de hoofdredacteuren door naar redacties en journalisten. Redactiestatuten zijn daarmee een dode letter geworden en journalisten letterknechten die het beleid uitvoeren dat in de directiekamers wordt bedisseld. Hoe is het anders te verklaren dat journalisten een lawine van door autoriteiten geproduceerd nepnieuws kritiekloos doorsluizen? Een recent voorbeeld behelst een obscure vorm van ‘coronacijfermagie’, verspreid door NRC Handelsblad in de weekendkrant van 7/8 augustus, onder de kop ‘Een korte maar explosieve zomergolf.’ Het artikel meldde dat binnen de korte periode van twee weken het aantal positieve testuitslagen steeg van zo’n 500 per dag naar ruim 10.000. Onvermeld bleef echter dat die zogenaamde vierde golf samenviel met een explosieve toename van tests bij jongeren die deel wilden nemen aan het zomerse uitgaansleven, festivals en evenementen. Conclusies uit deze absolute getallen zijn dus zinloos. Alleen relatieve cijfers hebben betekenis bij het analyseren van trends. Maar absolute cijfers moeten het levensbelang van ‘vaccineren’ aantonen en dat is de feitelijke strekking van het artikel. De auteur is hoogopgeleid en je mag verwachten dat hij doorheeft dat hij wordt gebruikt als doorgeefluik van schijnwetenschap. Hier is geen sprake van misverstand, maar van moedwil.

Gezond Verstand thuis ontvangen?
Doe mee en ontvang 24x per jaar Gezond Verstand thuis. Als abonnee krijg je toegang tot alle edities (online) én het ledenforum. Met jouw bijdrage ondersteun je de onafhankelijke journalistiek en berichtgeving voor en door Nederlandse burgers.

Ook de organisatie- en financieringsstructuren bij de omroepen maken het mogelijk dat machthebbers een flinke vinger in de inhoudelijk pap hebben. Nederland kent publieke omroepen, gefinancierd door de staat, en commerciële omroepen, die hun inkomsten uit reclame en sponsoring verwerven. Officieel zijn deze omroepen onafhankelijk. Zij zijn echter voor hun voortbestaan afhankelijk van geldschieters; de overheid respectievelijk bedrijven, waaronder multinationals. Daarnaast staan zij onder toezicht van het in Hilversum gevestigde Commissariaat voor de Media (CvdM). Dit zelfstandig bestuursorgaan neemt, naar eigen zeggen, hun besluiten onafhankelijk van de overheid, maar is financieel wel afhankelijk van die overheid en is daaraan verantwoording verschuldigd. Het heeft nauwe banden met de Europese Commissie middels de European Regulators Group for Audiovisual Media Services (ERGA), een overlegorgaan opgericht om de Europese mediaregelgeving te faciliteren en in de periode 2016-2017 voorgezeten door een voormalige CvdM commissaris. Volgens informatie van anonieme klokkenluiders, opgetekend door het NRC in juli 2019, is inhoudelijke kennis afwezig, wordt de organisatie sterk hiërarchisch geleid door het driehoofdige college van bestuur en is er veel achterklap en pesterij, waardoor jaarlijks ongeveer een vijfde van het personeel vertrekt. In deze setting kon het CvdM snel verworden tot een dwingend staatsapparaat, met als belangrijkste taak het weren van onwelgevallige feiten en meningen.

Dan zijn daar nog de sociale media, die burgers in staat stellen om via Twitter, Facebook, YouTube, LinkedIn en andere online platformen hun eigen persbureautje te beginnen en dat gebeurt volop. Uitgerust met smartphone en draadloze internetverbinding kan elke burger blogs schrijven en straatscenes fotograferen, filmen en verspreiden. Door het propagatiemechanisme dat delen heet, kunnen razendsnel teksten en beelden naar miljoenen mensen worden verspreid. Deze burgerjournalisten vormen een bedreiging voor het verdienmodel van de reguliere media. De soms onthullende beelden en teksten zijn een doorn in het oog van de machthebbers. Wat ooit ‘onjuiste berichtgeving’ heette, heet nu ‘nepnieuws’ en mag met alle machtsmiddelen gecensureerd worden. Ook de online platformen deinzen niet terug voor censuur, door blogs en beelden te verwijderen. Censuur vereist een officieel goedgekeurde waarheid en instanties die teksten en beelden toetsen aan die waarheid. Daarbij gaan Tech-giganten en overheden bepalen wat wel en niet onder de ogen van het grote publiek mag komen. Dat is de teloorgang van de vrijheid van meningsuiting – een belangrijk grondrecht – de doodsteek voor eerlijke en onafhankelijke journalistiek, leidend naar de ondergang van de democratische rechtsstaat. Wie beweert dat het allemaal zo’n vaart niet loopt, is slecht op de hoogte en kent bovendien de geschiedenis niet.

Je las een artikel uit:
Gezond Verstand nummer 23
Privacybeleid
Wanneer u onze website bezoekt, dan kan deze informatie via je browser opslaan voor specifieke services, meestal in de vorm van cookies. Hieronder kunt je je privacyvoorkeuren wijzigen. Houd er rekening mee dat het blokkeren van cookies van invloed kan zijn op je ervaring op onze website en de diensten die we aanbieden.