Albert van de Ven
Stichting Machiavelli, bestaande uit vijftien politici, overheidsvoorlichters, journalisten en wetenschappers, schrijft over zichzelf dat het een bijdrage wil leveren aan het debat over publieke communicatie in de samenleving. Op het snijvlak van samenleving en politiek, van bestuur en democratie, moedigt de stichting mensen aan hun stem te laten horen over de bijdrage die communicatie levert aan maatschappijvorming en verandering.
Niccolò Machiavelli (1469-1527), naar wie stichting en prijs zijn vernoemd, was een zestiende-eeuwse Florentijnse politicus, diplomaat en vooral schrijver die met een van zijn boeken, De Prins, politieke discussies en controverses vanaf de Verlichting tot nu heeft beïnvloed. Het is een zeer omstreden boek, mede omdat vaak niet precies wordt begrepen wat Machiavelli bedoelde met zijn wenken voor goed bestuur gericht aan de topbestuurder. Shakespeare, die zich ook bezighield met het morele en amorele gedrag van vorsten, noemt Machiavelli in drie van zijn drama’s. In Shakespeares tijd werd de omstreden Florentijn gezien als een gezant van de duivel. Want Machiavelli brak met de wijdverspreide aanname dat de macht van een vorst gelegitimeerd zou zijn door diens deugdzaamheid. Men moet zich realiseren dat De Prins werd geschreven in de tijd dat Italië uit vele stadstaten bestond, die elkaar regelmatig in de haren vlogen. Machiavelli’s inzichten zijn gebaseerd op zijn praktische waarnemingen over de uitoefening van macht die de bestuurder moet aanhouden om orde, stabiliteit en welvaren van de stadstaat te waarborgen, waarbij deugdzame moraliteit niet als een voorwaarde moet worden gezien.
Voordat het Sinterklaasjournaal met de Machiavelliprijs werd geëerd mochten in voorgaande jaren enkele zeer bedenkelijke personen deze prijs in ontvangst nemen. Zoals de oplichter Eliot Higgins van het journalistieke collectief Bellingcat. De ondersteunende behandeling die hij ontving van de Nederlandse autoriteiten mag als schandalig worden beschouwd. Hij kreeg de prijs voor zijn ‘vernieuwende wijze van journalistiek’. Serieuze commentatoren hebben geen spaan heel gelaten van zijn ‘journalistieke werk’. Het staat bol van uit de duim gezogen en selectief bij elkaar verzameld materiaal, om tot een vooraf bepaalde uitkomst te komen. Voor Nederland waren zijn leugens over het bewijs van de daders met betrekking tot het neerhalen in juli 2014 van het Maleisische MH-17-lijnvliegtuig het belangrijkst. Hij werkte er selectief shoppend naartoe om Rusland alle schuld in de schoenen te schuiven, een van de oorzaken voor de huidige extreme vijandschap jegens dat land. Higgins’ verzinsels over het gebruik van gifgas door de autoriteiten van Syrië in verband met niet-aflatende Amerikaans-Britse pogingen om de Assad-regering ten val te brengen, zijn ook overbekend.
Marion Koopmans en Diederik Gommers mochten de Machiavelliprijs ook in ontvangst nemen vanwege hun “niet aflatende inzet om de wetenschap over het coronavirus toegankelijk te maken voor een breed publiek”. Trouwe lezers van Gezond Verstand zullen zich herinneren dat deze twee gelauwerden zich nooit met werkelijke ‘wetenschap’ hebben beziggehouden teneinde de fictie van een pandemie met noodzakelijke lockdowns in ons land te bevorderen. Nog een opvallende naam binnen het verondersteld wetenschappelijke discours is Gerrit Hiemstra, het boegbeeld van de klimaatverandering-zwendel. Ook over dit onderwerp is al vanaf het eerste nummer van Gezond Verstand uitvoerig geschreven, met tal van feiten die de grondslag onder de door de mens veroorzaakte ramp voor de planeet en de kostbare maatregelen die moeten worden genomen, volledig wegvagen.
Wat opvalt zijn de overeenkomsten tussen bovengenoemde prijswinnaars. Allen dragen de ‘voorgeschreven werkelijkheid’ uit. Voortschrijdend inzicht, dat in wetenschap en journalistiek doorslaggevend moet zijn, wordt door hen genegeerd, of in elk geval verzwegen, wanneer dit hun ‘werkelijkheid’ niet ondersteunt en het gewenste narratief schade toebrengt.
Stichting Machiavelli motiveert haar meest recente keuze voor het toekennen van de prijs aan het Sinterklaasjournaal met de woorden: “Het Sinterklaasjournaal, een programma van de NTR, ontvangt de prijs, omdat het programma al vijfentwintig jaar een vaste en verbindende waarde is in de Nederlandse samenleving. Het is uitgegroeid tot een jaarlijks ijkpunt, dat voor jong en oud, kijkers met en kijkers zonder kinderen, dagelijkse magie en gespreksstof oplevert, aldus het juryrapport.” “Scherp, humorvol én met een uitzonderlijke maatschappelijke sensitiviteit, beweegt het Sinterklaasjournaal zich op het snijvlak van traditie en verandering, altijd met een eigenzinnige en verrassende invulling”, zo vervolgt het rapport. “Het is uitzonderlijk knap hoe Het Sinterklaasjournaal op meerdere niveaus communiceert: in eenvoudige taal, toegankelijk en begrijpelijk voor iedereen, zonder aan scherpte in te boeten.” Dit is de diep verontrustende reden dat de Machiavelli-prijs is toegekend: het beloont het Sinterklaasjournaal omdat het via onze kinderen een frontale aanval heeft ingezet op culturele tradities en familiewaarden.
Het Sinterklaasjournaal kreeg vaker kritiek over zich heen uit verschillende hoeken. Maar vorig jaar spande de kritiek op hoe dit kinderprogramma werd gebracht wel de kroon. Het onthulde dat niet alleen Sinterklaas, maar ook pappa en mamma voor de cadeaus kunnen zorgen en dat een ‘grappige oom’ best weleens voor Sinterklaas kan spelen. Op deze manier werden ouders van kleintjes tussen 4 en 7 jaar opgezadeld met het probleem hoe deze verandering van de Sinterklaas-werkelijkheid aan de ontgoochelde kleintjes uit te leggen. Veel klagers waren het met elkaar eens dat deze onthulling de magie van het kinderfeest wegnam.
Tevens veroorzaakte de oproep van het Sinterklaasjournaal om als sinterklaascadeau aan kinderen de noodpakketten te geven waarmee de overheid ons wil voorzien van middelen om een oorlogs- of klimaatramp door te komen. Moest dit erbij om de kleintjes er al jong van bewust te maken dat we leven in een gevaarlijke tijd waarin de elektriciteit zomaar kan uitvallen, en alle luxe waarmee we ons omringd hebben niet meer valt te gebruiken? Oorlogsdreiging heeft te maken met de boef, Vladimir P., die ons wil beroven van onze belangrijkste kostbare bezittingen, vrijheid en democratie. Hoe zagen de programmamakers dat voor zich? Noodpakketten met liters water, blikken soep, kilo’s rijst, waxinelichtjes, batterijen en zo meer, die in de kinderschoentjes gepropt moesten worden.
Veel van de critici hebben zich boos uitgelaten over het misbruiken van dit traditionele kinderfeest voor propaganda en het aanjagen van angst voor zaken waarmee kinderen nog niet opgezadeld mogen worden. De ‘normale’ angst die bij dit feest hoort is dat van het dikke boek van Sinterklaas, en de roe en de zak waarin stoute kinderen worden gestopt om mee te gaan naar Spanje. Zodra Sinterklaas het dikke boek heeft dichtgeslagen, roe en zak zijn opgeborgen en Piet wat lekkers in de een of andere hoek heeft gestrooid, is de angst bij de kinderen weg, wordt het feest en kunnen de pakjes worden uitgedeeld.
Voormalig NTR-directeur Paul Römer steunt de makers van het journaal: het is met zorg en een dubbele laag gemaakt en uiteindelijk komt het goed. Hij vindt dat als je kind er te gevoelig voor is, je er misschien maar niet naar moet kijken.
Dat er een grote groep volwassenen, ook zonder kinderen, aan de buis gekluisterd dit ‘journaal’ heeft gevolgd, en dat zelfs een kwart miljoen (andere berichten spreken zelfs over twee miljoen) kijkers noodpakketten hebben besteld, roept bij sommigen de vraag op of deze infantilisering iets te maken zou kunnen hebben met aangetaste hersenfuncties. Maar aannemelijker is dat dit zijn oorsprong vindt in de banalisering en ‘verdomming’ van nieuwsuitingen en entertainment, en het afnemende niveau van scholing en opleiding.
De Machiavelli Stichting beweert dat de prijs naar zuivere berichtgeving gaat, maar de voornoemde ontvangers voldoen daar niet aan, zij houden de grote fantasieën in stand van pandemieën, door mensen veroorzaakt klimaatgevaar en een Rusland dat Europa wil veroveren. In het geval van het Sinterklaasjournaal vernietigen zij een magisch onderdeel van onze beschaving.
Wat vertel ik mijn medemens?
- Stichting Machiavelli schrijft over zichzelf dat het een bijdrage wil leveren aan het debat over publieke communicatie in de samenleving.
- Eerder ontving onder andere oplichter Eliot Higgins van het journalistieke collectief Bellingcat deze Machiavelliprijs.
– einde artikel –
Je las een Premium artikel uit Gezond Verstand
Volg ons op social media
Kijk en beluister Gezond Verstand via
Gerelateerde berichten
