Albert van de Ven
De toenemende omvang van het gebruik van het internet, met zijn onbeperkte toegang tot informatie, de populariteit van onafhankelijke nieuwskanalen en de zich uitbreidende sociale media, waarop iedereen zijn mening kan uiten, begonnen in de ogen van de EU-bestuurders een bedreiging te vormen voor de door hen gewenste gevestigde politieke orde. Om schade aan de geloofwaardigheid en een afnemend vertrouwen in het Europese bestuur te voorkomen, richtte de Europese Commissie in 2015 het EU Internet Forum op. De reden daarvoor was om misbruik van het internet voor terroristische praktijken in kaart te brengen, maar de aandacht werd al snel uitgebreid naar politiek getinte uitlatingen die als op het randje van acceptabel werden gezien en een komend gevaar voor de Brusselse machthebbers zouden kunnen gaan vormen.
Het Internet Forum stelde gedragsregels op voor de beheerders van online media. Die werden verzocht om daar vrijwillig gehoor aan te geven. De onderwerpen waar de EU naar verwees, waren ‘populistische retoriek’, met kritiek op de EU en de heersende politieke elite, evenals politieke satire en kritiek op lhbti+ en het migratiebeleid. Kortom, elke vorm van informatie over deze onderwerpen die niet overeenkwam met het heersende narratief, moest via deze gedragsregels onderdrukt of verwijderd worden. De feitelijkheid van wat er werd gezegd deed er niet toe.
Omdat de vrijblijvende aard van deze regels niet opleverde wat het EU-bestuur ervan had verwacht, werd vanaf 2018 de censuurdruk opgevoerd. De eigenaren van de grote mediaplatforms werden gedwongen zich tegenover de Brusselse bureaucraten te verantwoorden. Brussel werd daarbij geholpen door ‘pro-censuur ngo’s’. De platformeigenaren moesten aantonen dat zij voldoende actie ondernamen om ‘ongewenste berichtgeving’ moeilijker toegankelijk te maken, of te verwijderen. De vrijwillige aard van de medewerking in deze bracht echter geen enkele garantie op naleving van de regels, zodat strengere wetgeving noodzakelijk werd geacht. Eind 2020 werd daarom de DSA opgesteld, die ruim drie jaar daarna, op 17 februari 2024, in werking trad. De invoering van deze wet biedt de Europese Commissie de mogelijkheid om grote tech-platforms wanneer zij zich niet aan de regels houden, een boete op te leggen ter waarde van 6% van hun jaarlijkse omzet. EU-ambtenaren hebben de vertegenwoordigers van de tech-bedrijven herhaaldelijk op het hart gedrukt dat zolang zij zich aan de (vage) hate-speech- en desinformatiecodes houden, zij zich geen zorgen hoeven te maken over de aan de DSA verbonden strenge maatregelen. Maar in december 2025 werd de eerste boete van € 120 miljoen opgelegd aan X, vanwege het niet naleven van de DSA.
Sinds de bekrachtiging van de DSA in 2024 heeft de Europese Commissie de tech-platforms onder druk gezet om ook censuur toe te passen op berichtgeving voorafgaand aan de verkiezingen in Slovenië, Nederland, Frankrijk, Moldavië, Roemenië en Ierland, en de verkiezingen van het Europees Parlement in 2024. De Europese Commissie zette een proBrussel-factcheckingsysteem op dat moet bepalen welke ongewenste berichten uit de media verwijderd moeten worden om de kiezer in het stemhokje de ‘gewenste richting’ op te sturen.
Het meest beruchte geval van EU-inmenging bij een verkiezing vond plaats in 2024, in Roemenië, waar de EU-sceptische kandidaat Călin Georgescu in de eerste ronde overtuigend won. De schok die dit teweegbracht leidde direct tot een beschuldigende vinger vanuit de EU, waarmee naar Rusland werd gewezen. Daarbij werd de uitleg verzonnen dat met behulp van het socialemedia-kanaal TikTok Rusland deze verkiezingen zou hebben beïnvloed. Het gebrek aan enig bewijs daarvoor speelde geen enkele rol; de verkiezingen werden ongeldig verklaard, en Georgescu werd gedwongen zich terug te trekken.
Andere grote zaken die in het rapport van het US House Committee on the Judiciary genoemd worden, gaan over de nog voortdurende zware censuur met betrekking tot de Covid-19-‘pandemie’ en over de redenen waarom de Russische president Poetin overging tot interventie in Oekraïne.
Nog vóórdat mRNA-injecties als enige oplossing voor de veronderstelde pandemie werden gepresenteerd, werden de tech-firma’s zwaar onder druk gezet om eventuele kritiek op deze injecties te verwijderen of verzwakken. Op de vraag hoe desinformatie in deze zaak kon worden herkend, werd verwezen naar de Global Disinformation Index (GDI). Dit is een organisatie van linkse activisten die ooit door George Soros in het leven is geroepen.
Met de inval van Rusland in Oekraïne verplaatste de volle aandacht zich naar dit gebeuren. De verhoudingen tussen de EU en Rusland, die al langere tijd problematisch waren, verslechterden nog verder na de door de VS – en een aantal Europese landen – gelanceerde staatsgreep in Kiev, begin 2014. Toen in februari 2022 president Poetin met zijn Speciale Militaire Operatie reageerde op plannen van het Kiev-regime om in de oostelijke provincies onder Russischsprekende Oekraïners een bloedbad aan te richten, werd dit een topprioriteit voor censuur. Alles moest in het werk gesteld worden om elke vorm van berichtgeving die ook maar het geringste begrip toonde voor de Russische beweegredenen, voor het publiek verborgen te houden. Russische mediakanalen zoals RT en Sputnik werden gesanctioneerd, en voor zover mogelijk voor de westerse wereld onbereikbaar gemaakt. Daarnaast werden de internet-nieuwskanalen onder druk gezet om elke berichtgeving die ruimte gaf voor de Russische uitleg van de interventie, voor het publiek onvindbaar te maken. In april 2022 meldde YouTube dat het meer dan 80.000 video’s en 9.000 kanalen had verwijderd, met als excuus de ‘minimaliserende en triviale’ inhoud.
Op de jaarlijkse veiligheidsconferentie in München van vorig jaar waarschuwde de Amerikaanse vicepresident J.D. Vance, in een beroemd geworden aan de EU geadresseerde toespraak, dat de belangrijkste bedreigingen voor de wereldorde niet van buitenaf kwamen, maar van binnenuit, in de vorm van het verval van de traditionele principes. Hij noemde daarbij de vrijheid van meningsuiting als een van de belangrijkste verworvenheden van de beschaving. Hij vergeleek wat de EU nu doet met het tot zwijgen brengen van de oppositie zoals dat in de vroegere Sovjet-Unie gebruikelijk was. Daarnaast bracht hij de onterechte ongeldigverklaring van de Roemeense verkiezingen nog even in herinnering en bekritiseerde hij de vervolging en veroordeling van personen in Duitsland, Zweden en het Verenigd Koninkrijk, die zich op verschillende wijze over diverse onderwerpen kritisch hadden uitgelaten.
In tegenstelling tot de meest recente Amerikaanse ontwikkelingen, namelijk onthullingen aangaande een groot aantal zaken waarover tot voor kort niet vrijelijk en openlijk kon worden gesproken, heeft de Europese Commissie besloten tot een tirannieke aanpak. De vrijheid van het verzamelen van feiten en inzichten uit bronnen die niet zijn verbonden aan de gevestigde orde, en de formatie van een perspectief op de gebeurtenissen in de wereld dat vervolgens via socialemedia-kanalen kan worden verspreid onder het publiek, vormen een gevaar voor de zittende Brusselse machthebbers. Zij weten dat zij al geruime tijd niet meer op steun van hun bevolkingen kunnen rekenen. Hun aanpak brengt meer en meer die van totalitaire regeringen in herinnering. Vrijheid van meningsuiting is in de VS een van de belangrijkste zaken die middels de Amerikaanse grondwet wordt gegarandeerd. Het feit dat de EU-wetgeving deze vrijheid in gevaar brengt, is een van de zich opstapelende redenen waarom de verstandhouding tussen de Europese bureaucraten en het Amerikaanse bestuur in toenemende mate verslechtert.
– einde artikel –
Je las een Premium artikel uit Gezond Verstand
Volg ons op social media
Kijk en beluister Gezond Verstand via